Spin in web die de brandjes blust

Zijn lijstje commissariaten is indrukwekkend. Henny de Ruiter, invaller bij Ahold, is dé commissaris van de BV Nederland.

Hij is al jaren met pensioen, maar geldt wel als een van de machtigste mannen in het Nederlandse bedrijfsleven. Henny de Ruiter. Zoon van een conducteur. Collectioneur van commissariaten. Mede-oprichter van het Republikeins Genootschap, maar jarenlang directeur van de Koninklijke bij uitstek: energiebedrijf Shell. Maandag wordt hij 69 jaar.

De Ruiter is (president-)commissaris bij giganten als uitgever Wolters Kluwer, verzekeraar Aegon, bierbrouwer Heineken, voedings- en verzorgingsmultinational Unilever, Shell zelf, maar ook van Koninklijke Ahold. Hij was commissaris bij Corus (de fusie van Hoogovens en British Steel) en bij olie-opslagbedrijf Vopak. Hij is lid van de raad van toezicht van de Veerstichting in Leiden die ,,de gedachtenwisseling tussen studenten en vormgevers van de maatschappij'' wil bevorderen. Onder de andere toezichthouders daar: twee bankiers van Ahold en beurswaakhond Docters van Leeuwen.

Sinds gistermorgen is hij invaller-topman bij Ahold, het moederbedrijf van Albert Heijn en van grote Amerikaanse supermarkten. De commissarissen hadden bestuursvoorzitter Cees van der Hoeven, winnaar van ongeveer alle prijzen die er voor managers te winnen waren, samen met diens financiële rechterhand op straat gezet.

Het is De Ruiters tweede interim-klus als commissaris in drie jaar tijd. In 2000 stuurden de commissarissen van Corus de twee co-directievoorzitters naar huis en nam De Ruiter met commissaris Moffat tijdelijk het roer over.

,,Hij is een van de toppers van het Nederlandse bedrijfsleven, misschien wel dé topper'', zegt directeur Peter Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). ,,Een vriendelijke man, maar niet open.''

De Vries kruist regelmatig de degens met De Ruiter op aandeelhoudersvergaderingen, waar de commissarissen verantwoording moeten afleggen over hun hoofdtaak: de controle van de directie. Hij hekelt het gebrek aan zeggenschap van beleggers bij diverse concerns waar De Ruiter een prominente commissaris is.

De Vries kwalificeert De Ruiters verzameling van commissariaten als ,,superzwaar''. Op dit moment moet De Ruiter de crisis bij Ahold bezweren, als president-commissaris van Wolters Kluwer staat de recrutering van een nieuwe topman hoog op de prioriteitenlijst. Bij Aegon moet hij opboksen tegen een rechtszaak met schadeclaims die ontevreden beleggers overwegen in reactie op de winstwaarschuwing van Aegon in juli vorig jaar.

De financiële wereld houdt er rekening mee dat ook Ahold mikpunt wordt van rechtszaken.

,,Leuk druk'', noemde De Ruiter zijn werklast bijna twee jaar geleden in een zeldzaam interview, met maandblad Elan. Daarin sprak hij, voor Nederlandse begrippen, tamelijk openhartig over zijn werk als commissaris: bedrijven bijsturen, brandjes blussen, nieuwe bazen vinden en falende bazen lozen, ook als zij vrienden zijn, zoals Caspar van Kempen (Wolters Kluwer).

In Elan loofde De Ruiter ,,zijn'' toenmalige trojka: de bazen van Aegon, Ahold en Heineken. ,,Je zou ze moeten kunnen klonen, maar dat kan helaas niet.''

Zijn meeste lof leek weggelegd voor Van der Hoeven. Ooit ook ex-Shell. Een raspaard. ,,Een genot om die man als bestuursvoorzitter te hebben.''