`Showing the flag' in modderig Kabul

Nederlandse militairen zijn begonnen aan hun vredesmissie in Afghanistan. Vlagvertoon is hoofdzaak, maar ook banden aanknopen met de bevolking: ,,Salaam, how are you?''

Hollandse krachttermen weerklinken in de straten van Kabul. ,,Kutzooi!'', roept sergeant Micha Peters. Hij is er net achter gekomen dat zijn mooie gamaschen, een soort slobkousen voor bergbeklimmers, volstrekt ongeschikt zijn voor de modderpoel waarin de Afghaanse hoofdstad na drie dagen sneeuw en regen is veranderd. Iedere keer dat hij in een plas stapt, loopt het water in zijn laarzen. Vloekend probeert Peters de gamaschen uit te trekken, steunend op korporaal Van Seeters. Ten slotte pakt hij zijn indrukwekkende gevechtsmes. ,,Zo'', zegt Peters zo cool mogelijk, terwijl hij de vernielde hoezen omhooghoudt, ,,ik heb de uitrusting even aangepast.''

`Twee-Charlie', de c-groep van het tweede peloton, patrouilleert door de straten van politiedistrict 8. Drie weken geleden zijn de infanteristen van de Luchtmobiele Brigade ingevlogen, als `rotatie' (aflossing) van de circa 250 militairen die Nederland sinds een jaar levert aan ISAF, de internationale vredesmacht in de Afghaanse hoofdstad. Nu glibberen de mannen voor het eerst door de gladde straten. De patrouille is zwaar bewapend: een soldaat torst een antitankraket mee en mitrailleurschutter Van Dijk bezwijkt bijna onder de achthonderd patronen in zijn rugzak.

Gewoon wordt het nooit voor de Nederlandse militairen, over de straten in Kabul lopen. Alleen bij patrouilles komen de mannen van de basis af; wie een ondersteunende functie heeft, brengt zijn hele `tour' in Kabul door achter prikkeldraad en hesko's, de met zand gevulde stalen korven waarmee `Camp Warehouse', zeven kilometer buiten het centrum, is versterkt. Van tevoren heeft sergeant Peters doorgesproken wat de procedures zijn. `Sectie 1' houdt de linkerflank `onder waarneming'. Korporaal Van Seeters zorgt voor rugdekking als sergeant Peters stopt voor een praatje. Wordt de patrouille beschoten, dan zullen de mannen door te `tunnelen' terugvallen op het laatste `verzamelpunt'. ,,De kans dat dat gebeurt is trouwens erg klein'', heeft Peters gezegd.

Eenmaal op pad blijkt een hinderlaag inderdaad hypothetisch. Overal waar Twee-Charlie voorbijkomt zijn lachende gezichten te zien. Kleine kinderen rennen blootsvoets door de ijskoude plassen achter de soldaten aan. ,,Hello, how are you sir?'' Iedereen staart de patrouille na: de mannen met donkere priemende ogen, de vrouwen anoniem, onder een blauwe allesverhullende burqa. De mannen van `Luchtmobiel' worden er haast verlegen van. Sommige soldaten groeten zo joviaal mogelijk terug: ,,Salaam, how are you?'' Soldaat Boeren omklemt zwijgend zijn automatische geweer.

ISAF, de International Security Assistance Force, heeft de afgelopen maanden vaste vorm gekregen. Deden de Britten vorig jaar het eerste veldwerk, vorige week nam het Nederlands-Duitse hoofdkwartier uit Münster officieel het commando over van de Turken. De internationale vredesmacht is tot nu toe geslaagd in haar opzet: zorgen voor orde en rust in de Afghaanse hoofdstad. Terwijl de rest van het land dreigt af te glijden in banditisme en anarchie, is in Kabul het normale leven weer langzaam op gang gekomen. Politiedistrict 8 behoort tot de meest verwoeste wijken van Kabul, maar ook tussen de ruïnes en de geïmproviseerde lemen huizen zijn tekenen van bedrijvigheid te zien. Handelaartjes verkopen etenswaar, snoep, speelgoed. Overal zijn afbeeldingen van Indiase fotomodellen te zien. Muziek verboden onder de Talibaan schettert uit luidspekers.

`Showing the flag' noemen de militairen de patrouilles door Kabul, laten zien dat je er bent. De relatieve stabiliteit in Kabul is vooral aan dit symbolische optreden te danken. ISAF is er niet om zelf de orde te handhaven: de `assistance-force' is er voor de ondersteuning van de interim-regering van president Karzai op diens nadrukkelijke uitnodiging. Als sergeant Peters hoort van een overval, dan zal hij dat melden aan zijn meerderen, zo vertelt hij. Die spelen de informatie door aan Afghaanse politie. Vaak ook gaan de patrouilles van ISAF samen met de Afghaanse politie op pad: nog een manier om het gezag van de regering-Karzai te ondersteunen.

Martijn Clarenbeek is 28, luitenant, en sinds drie weken verantwoordelijk voor een hele wijk. Hij probeert zo goed mogelijk een vinger aan de pols te houden in disctrict nummer 8. Komende maandag heeft Clarenbeek zijn derde vergadering met de maleks, de wijkoudsten die de bevolking vertegenwoordigen. De jonge luitenant hoort wat er leeft.

Omgekeerd geeft hij de Maleks informatie die ISAF onder de bevolking wil verspreiden. Bijvoorbeeld: dat de zeer realistische Chinese speelgoedpistolen waarmee steeds meer kinderen worden gesignaleerd, wel eens tot ongelukken met zenuwachtige ISAF-militairen kunnen leiden. ,,Zorg dat dat spul van straat verdwijnt'', heeft Clarenbeek gezegd. En de Maleks luisterden. ,,Je bent een autoriteit voor hen, heel apart.''

Bij een klein winkeltje op de hoek heeft sergeant Peters halt laten houden. Een van de bedoelingen van de patrouilles te voet is het leggen van contact met de bevolking. Peters schudt daarom de hand van Salim, de lichtelijk verbouwereerde uitbater van de kraam. ,,Kun je hem vragen'', zo instrueert Peters de tolk, ,,of dit zijn winkel is?'' Salim knikt. ,,Ja'', zegt de tolk.

,,Ik zie dat hij wapens verkoopt'', zegt Peters. Hij wijst naar een paar vrolijk gekleurde plastic speelgoedpistooltjes, waarmee je een pijltje met een zuignap kunt afschieten. ,,Verkoopt hij ook andere, realistischer wapens?'' Salim knikt van nee. ,,Weet hij dat kleine kinderen met deze wapens rondlopen en dat dat gevaarlijk kan zijn? Is hem bekend dat de kinderen hun pistool kunnen inruilen voor pennen en boeken? Is he going to help us to save the children?'' Ja, ja, knikt Salim enthousiast. Peters kijkt tevreden. ,,Is er verder nog iets dat hij wil zeggen?'' De tolk vat samen: ,,Hij zegt dat hij blij is dat ISAF er is.''

    • Steven Derix