Jennen op niveau

Albertone, de grote Alberto, was de bijnaam van de vannacht in zijn huis in Rome overleden 83-jarige acteur en regisseur Alberto Sordi. Niet alleen zijn postuur was fors voor Italiaanse begrippen, maar ook zijn filmografie (150 filmrollen tussen 1937 en 1998, 39 scenario`s en achttien door hem geregisseerde speelfilms), zijn populariteit, die in eigen land die van Marcello Mastroianni en de andere groten van de commedia all'Italiana (Gassman, Manfredi, Tognazzi) verre overtrof en zijn hele verschijning, die ontzag inboezemde. Op zijn tachtigste verjaardag, in 1999, mocht Sordi voor één dag honorair burgemeester zijn van Rome, de stad waarvan hij de typische bewoner gestalte gaf: beetje arrogant, beetje lui, mondain, niet te vermijden en met een groot gevoel voor jennerige humor.

Op zijn achttiende won Sordi een door MGM uitgeschreven concours wie het best de stem van Oliver Hardy kon nadoen. Het leverde hem een aantal kleine filmrolletjes op, maar vooral een carrière als imitator en revuekomiek. Het publiek kende Sordi al als ster van de radio, toen hij eindelijk serieuze hoofdrollen in films te spelen kreeg. Federico Fellini vond in 1951 in hem de ideale vertolker van de titelrol in Lo sceicco bianco (De witte sjeik), een opgeblazen en gedesillusioneerde ster van fotoromannetjes, die voor een keer boven zijn beperkingen uit rijst.

Na een rol in Fellini's I vitelloni (1954) groeide Sordi snel uit tot dankbaar materiaal voor de scenarioschrijvers (vooral Age & Scarpelli) en regisseurs (Dino Risi, Mario Monicelli, Luigi Comencini, Ettore Scola, Steno) van de grote Italiaanse komedies. Misschien was Sordi wel op z'n best als Italiaan verdwaald in een kil buitenland, wanhopig op zoek naar warmte en humor. Het kon niet uitblijven dat hij snel meer wilde zijn dan vertolker, en dus begon hij zelf films te schrijven, en ook te regisseren. De films die Sordi zelf maakte zijn niet of nauwelijks in Nederland te zien geweest, en daar zijn goede redenen voor. Zijn humor, ongefilterd door de controle van een andere regisseur, laat zich immers moeilijk exporteren. Sordi speelde, vooral door zijn gebrekkige talenkennis, slechts sporadisch in een Engelstalige film en bevestigde ook te veel buitenlandse vooroordelen over zelfingenomen spaghettivreters. De Italianen kunnen daar wel om lachen.