Generatie 386 hoopt op verandering in Z-Korea

Roh Moo-hyun is vandaag geïnstalleerd als president van Zuid-Korea. De generatie die hem aan de macht bracht, hoopt op een `schoonmaak' van de samenleving.

De `generatie 386' worden ze genoemd, de generatie die Roh Moo-hyun aan de Zuid-Koreaanse presidentszetel heeft geholpen. Het zijn vlotte, goedopgeleide dertigers. Ze studeerden eind jaren tachtig maar besteedden hun tijd vooral aan demonstraties waarmee de militaire dictatuur naar huis werd gestuurd. Het laatste cijfer van `386' komt van de periode toen ze werden geboren: de jaren zestig, de tijd van dictator Park Chung-hee. Het is de laatste generatie die alle stadia van Zuid-Korea's moderne ontwikkeling – van armoe en dictatuur tot democratie en welvaart – bewust heeft meegemaakt, en voor een belangrijk deel zelf vorm heeft gegeven.

Drie exponenten van deze generatie leggen tijdens een lunch in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul uit dat ze nog een laatste wens hebben, een wens die Roh Moo-hyun moet verwezenlijken: meer persoonlijke vrijheid in een samenleving die nog altijd een sterk hiërarchische, confucianistische basis heeft. Ze hebben alle drie een managementfunctie bij een groot elektronicaconcern en hebben zich een buitenlandse voornaam aangemeten voor contacten met het buitenland. Sonia, Mitchell en Gary heten ze volgens de Engelstalige achterkant van hun visitekaartjes. Ze zijn zelfbewust, spontaan en vol zelfvertrouwen. Of ze niet bang zijn voor het naburige, communistische Noord-Korea, dat druk bezig zou zijn een kernwapen te ontwikkelen? ,,Ach nee'', zegt Sonia, ,,ik heb medelijden met de Noord-Koreanen. Ze zijn slachtoffer van hun eigen regime.''

Maar ook in eigen land is enige schoonmaak nodig. Als de situatie in het land blijft zoals het is dan ,,stuur ik mijn kinderen vanaf de middelbare school naar het buitenland'', zegt Sonia, die zelf ook in het buitenland studeerde. ,,Mijn broers en zussen willen hetzelfde voor hun kinderen'', voegt Mitchell toe, die niet voor zichzelf kan spreken omdat hij nog vrijgezel is – bron van een eindeloze reeks grappen. ,,Het doel van het leven moet geluk zijn, maar het huidige systeem is daar niet op gericht'', concludeert hij.

De huidige maatstaf voor succes in Zuid-Korea is ten eerste bij welk bedrijf men werkt, hetgeen afhankelijk is van criterium twee: welke universiteit men heeft bezocht. Dit heeft geleid tot een rat-race op de topuniversiteiten, ofwel op de toelatingsexamens. ,,Enige tijd geleden bepaalde de regering dat het doen van vrijwilligerswerk punten kon opleveren voor het toelatingsexamen tot een universiteit'', vertelt Mitchell. ,,Wat gebeurde er? Ouders gingen vrijwilligerswerk doen om punten voor hun kind te verzamelen. Terwijl de kinderen zelf elke avond naar bijles gaan om zich voor de universiteitsexamens met feiten vol te stampen. Toen ik zelf eenmaal de universiteit had bereikt, studeerde ik niet meer omdat ik dacht `nu ben ik er'. Dat is toch niet de bedoeling van studie? Om succesvol in het leven te zijn'', verzucht Mitchell, ,,hoeft men toch niet per se een universitaire opleiding te hebben? Er zijn toch ook andere criteria mogelijk?'' In Roh ziet Sonia een mogelijk begin van een verandering: ,,Deze president heeft nooit een universiteit bezocht!''

Een vergelijkbare starre denkwijze zien ze in hun werk. Terwijl de bezochte universiteit bepaalt waar men aan de slag gaat, bepaalt leeftijd, en niet persoonlijke capaciteit, vervolgens de snelheid van promotie. Hun eigen werkgever staat als progressief bekend en Mitchell vertelt een anekdote over een vriend die het anders verging. De man had een miljoenenorder uit het buitenland binnengehaald en kreeg een promotie die zijn leeftijd te boven ging, drie jaar te snel om precies te zijn. Maar binnen een jaar nam hij ontslag omdat zijn omgeving de promotie niet accepteerde en hem gewoon negeerde. Dat steekt bij mensen die zeggen capaciteiten te hebben.

Ook al hebben ze alle drie goede banen, ze rekenen zichzelf tot de `gewone mensen' omdat ze geen connecties hebben met invloedrijke personen. Wie dat heeft kan alle regels omzeilen, zoals blijkt uit de vele verhalen over, bijvoorbeeld, politici wier zonen de dienstplicht weten te ontlopen. De politiek is vanouds uitermate corrupt in dit paternalistische land waar machthebbers geacht worden geld en baantjes uit te delen aan hun cliënten. De meest schokkende uitwas daarvan is de arrestatie van twee zonen van oud-president Kim Dae-jung vorig jaar, nadat de voorgaande president ook al een zoon achter de tralies zag verdwijnen wegens hetzelfde vergrijp. Het resultaat is dat ,,gewone mensen momenteel de politiek haten'', zegt Gary.

Als iemand een einde kan maken aan corruptie dan is het Roh, menen ze, want hij is een politieke buitenstaander. ,,Hij steunt op de gewone bevolking, mensen zoals wij, en niet op bedrijven en andere organisaties'', zegt Sonia. ,,Hij heeft dus niet veel `schulden' opgebouwd bij zulke politieke relaties, schulden die hij zou moeten afbetalen nu hij aan de macht is gekomen.'' De samenleving verandert, concluderen ze, maar het kost tijd. Een vrouwelijke president bijvoorbeeld? ,,In de 22ste eeuw misschien'', zegt Gary.