Oud vuil

Homo's hier melden, staat met viltstift geschreven op een betonnen schutting. Het huis is leeg. In de achtertuin liggen elektrische apparaten, plastic en wietplanten, afgedankt door buurtbewoners. Dit is nou een typische volkswijk, zegt buurtbeheerder Rick Hendriks over de Tilburgse Zeeheldenbuurt, die samen met de aangrenzende Uitvindersbuurt herstructurering te wachten staat. Een woonwagenkamp zonder wielen, hebben de bewoners wel eens tegen projectleider Marije Buursink van de gemeente gezegd. De bewoners drinken bier in hun voortuintjes en gaan 's zomers liever naar de kermis dan op vakantie. Er doen romantische verhalen de ronde over hoe saamhorig de bewoners vroeger waren, bijvoorbeeld toen bakker Van Lieshout 's nachts de deur van zijn winkel liet openstaan als er iemand ziek was en er gebeld moest kunnen worden met zijn telefoon, de enige in de buurt. Nooit is er iets weggehaald, zo verhaalt oud-bewoner Jef van Kempen in een liefdevol boekje over de buurt.

Buurtbeheerder Rick Hendriks van de woningstichting weet bijna alles over de mensen in de buurt. Hij ziet het als zijn belangrijkste taak om te weten te komen wat er leeft. Dus als hij op straat een onbekende vrouw een geweldige boer hoort laten, lacht hij en vraagt of ze ook zulke harde scheten kan laten. Zo maakt hij contact. Af en toe leent hij de ontzagwekkende Porsche van een zwager en rijdt er kinderen in rond.

Vertel nooit dat je hier vandaan komt, zeggen de bewoners, want mensen uit deze buurt worden afgeschilderd als vuil, asociaal, crimineel en racistisch. De buurt kreeg landelijke bekendheid toen enkele bewoners tot twee keer toe verhinderden dat een Antilliaans en, later, een Joegoslavisch gezin een huis kregen toegewezen. Een voor de buurt traumatische ervaring, zegt Hendriks. Veel bewoners schaamden zich voor de acties en het was heus geen racisme, want het is hier de gewoonte om leegkomende huizen op te eisen voor eigen zonen en dochters.

Langzamerhand is de buurt onleefbaar geworden. De huizen zijn tochtig en als je een schilderij wil ophangen, sla je met een spijker door de buitenmuur. De tegenstellingen zijn verhard, tussen autochtonen en allochtonen, werkenden en niet-werkenden, hangjongeren en bange ouderen. Er is al veel geïnvesteerd, vertelt Buursink. Er is een buurtoverleg en een project Spelregels, waarin mensen wordt geleerd hoe je respectvol met elkaar omgaat. En er was een gedenkwaardige straatschoonmaakdag, waarin zelfs de meest onverschilligen op hun knieën het groen tussen de stoeptegels wegkrasten om in aanmerking te komen voor de hoofdprijs, een gratis barbecue. Maar de problemen bleven en op een gegeven moment zag de Tilburgse politiek maar één oplossing: grootschalige sloop. In juni gaan de eerste huizen plat. De bewoners zien het nut wel in, hoewel sommigen opzien tegen een fusie van de twee wijkcentra, zodat ze moeten biljarten met mensen uit de Uitvindersbuurt. Dat zijn andere mensen, zeggen ze over elkaar.