Nu zit zelfs Ahold financieel in het moeras

Ahold, icoon van het volkskapitalisme, moet zijn winst met honderden miljoenen corrigeren. Het lijkt het grootste boekhoud- schandaal ooit in Nederland.

De Nederlandse financiële wereld heeft vanochtend een klap gekregen die haar nog lang zal heugen. De ruime halvering van de koers van Ahold, moederbedrijf van onder meer Albert Heijn, is een reactie die doorgaans optreedt als een onderneming uitstel van betaling heeft aangevraagd en reddeloos verloren is. De hele beurs kelderde naar een dieptepunt.

Ahold meldde vanochtend grootscheepse boekhoudkundige onregelmatigheden, een bestuurscrisis, een winstwaarschuwing en een miljardenkrediet van de banken om aan zijn verplichtingen te kunnen blijven voldoen.

Dergelijke verschijnselen kwamen tot voor kort vooral uit de Verenigde Staten rond bedrijven als de inmiddels failliete energiehandelaar Enron en het telecombedrijf Worldcom. Nu blijkt ook het Nederlandse supermarktconcern Ahold, lang het symbool van succesvol zakendoen buiten de landsgrenzen, aangetast te zijn.

Natuurlijk heeft ook de Nederlandse belegger al veel klappen geïncasseerd. Dat het slechte nieuws zich alleen in Amerika afspeelde kon al niet meer worden volgehouden.

Het telecombedrijf KPNQwest, als AEX-fonds behorend tot de belangrijkste fondsen aan de Amsterdamse beurs, ging vorig jaar mei failliet. De schulden waren te groot, de resultaten bleken kunstmatig te zijn opgepompt. Nu was het relatief onbekende KPNQwest nog behoorlijk Amerikaans met zijn grootaandeelhouder Qwest en zijn bestuursvoorzitter uit de Verenigde Staten. Maar na de problemen van KPN, Laurus en Getronics bleek vanochtend dat zelfs de moeder van Albert Heijn in een financieel moeras zit.

In de bekendmaking van Ahold vanochtend zitten alle kenmerken om het vertrouwen van beleggers naar een nieuw dieptepunt te helpen brengen. Zo blijken de resultaten van het concern onbetrouwbaar te zijn.

Niet alleen valt de winst over 2002 extra tegen, ook moet de winst over 2001 en mogelijk zelfs die over 2000 worden bijgesteld. In welke gradatie dat moet gebeuren is nog onduidelijk, maar het feit dat er in Argentinië zelfs forensische accountants aan het werk zijn gezet, geeft aan dat er veel aan de hand is.

De klap komt verder zo hard aan omdat ook de commissarissen – de toezichthouders van de raad van bestuur – volledig moeten zijn verrast. Nog maar drie maanden geleden gaven de commissarissen bestuursvoorzitter Van der Hoeven expliciet hun vertrouwen door hem, na tien jaar voorzitterschap, nog eens voor vijf tot zeven jaar te benoemen. [Vervolg AHOLD: pagina 11]

AHOLD

Ahold kwetsbaar door forse schulden

[Vervolg van pagina 1] Kritiek van de financiële wereld op topman Van der Hoeven heette eind vorig jaar `gezeik' te zijn, zo zei president-commissaris Henny de Ruiter destijds in een vraaggesprek.

Extra spitwerk van de accountant, als gevolg van aangescherpte wetgeving in de Verenigde Staten, hebben de misstanden vermoedelijk aan het licht gebracht. Met als gevolg het vertrek van de topman en diens financiële man Meurs. Voor commissarissen van andere grote bedrijven betekent Ahold een nieuwe aansporing om nog attenter te worden. Afgelopen vrijdag werd de Getronics-directie nog naar huis gestuurd, hetgeen ook al gepaard ging met een winstwaarschuwing.

Door zijn grote schuldenpositie is Ahold extra kwetsbaar. Om het wantrouwen zoveel mogelijk te beperken werd vanochtend ook bekendgemaakt dat voor 3 miljard euro aan leningen beschikbaar is gesteld: het feit dat de financiële steun zo expliciet wordt genoemd, geeft aan hoe zwaar het bedrijf het momenteel heeft. De Nederlandse banken zullen Ahold lang moeten steunen, want zonder uitzondering hebben alle grote instellingen veel geld uitstaan. En de reikwijdte van de Ahold-problemen kan nog groter worden omdat bijna alle grote pensioenfondsen over de aandelen van het supermarktconcern beschikken.

Dat Ahold zo'n brede populariteit kende was mede een gevolg van de torenhoge ambities. Het concern is niet alleen marktleider in Nederland (Albert Heijn en en voor de helft in C1000), maar behaalt meer dan de helft van de omzet uit de Verenigde Staten, is groot in Latijns-Amerika en in een aantal Europese landen actief. Die grote expansie zorgde er aanvankelijk voor dat de winst van het concern jarenlang een meer dan fraaie stijging liet zien. Nu blijkt de reeks van overnames tot meerdere ongelukken te hebben geleid. Bij de Amerikaanse US Foodservice Group, het Argentijnse Disco, het Zweedse ICA en het Portugese Jeronimo Martins Retail is er het een en ander loos. Hoe erg het allemaal is, wordt nu in kaart gebracht.

In dit klimaat dreigt ambitie gelijksgesteld te worden aan gevaar en onbetrouwbaarheid. De bestuurder die nu nog grote plannen heeft voor een grote overname moet van goede huize komen om zijn commissarissen, financiers, beleggers en buitenwereld te kunnen overtuigen van de redelijkheid van zo'n stap.