Kookklunsbestendig

Voor fantasieloze en klunzige koks zijn er steeds meer culinaire zelfhulppakketten te koop. Welkom in de nieuwe keuken van de keizer.

Tijdgebrek, onzekerheid, ambitie, gemakzucht, fantasieloosheid, niets menselijks is de thuiskok vreemd. Gelukkig staat de voedingsindustrie paraat. Zij heeft voor elk probleem een oplossing en biedt voor elke behoefte soelaas.

De thuiskok met tijdgebrek kan vooruit met voorgeschilde aardappels en panklare groente. De onzekeren hebben baat bij culinaire zelfhulppakketten, bijvoorbeeld om couscous te maken. Geheel kookklunsbestendig, alles is afgemeten in de juiste hoeveelheden, compleet met gesneden groenten en voorgebakken kip, en voorzien van een stapsgewijze bereidingsinstructie met wijnadvies.

Als de gastronomische ambities hoog zijn, maar de culinaire kennis en vaardigheid ontbreken dan helpen kruiden- en sauzenmixen om kookkunstige hoogstandjes te bereiken. Van Zuid-Afrikaanse bobotie tot Russische Stroganoff, vanaf de winkelschappen lacht de wereldkeuken je verleidelijk toe in pakjes, zakjes, doosjes, flesjes, potjes en kuipjes. Ook de fantasielozen worden op hun wenken bediend. Zo zijn er de slaversierders, waarmee iemand die zelf in geen jaren op het idee zou komen een tomaatje, een paar olijven of wat pijnboompitten door de sla te doen een handje wordt geholpen.

In het brede grensgebied tussen het opwarmen van een kant-en-klaarmaaltijd en echt zelf koken strijdt gemak tegen vermeend plichtsbesef en culinair schuldgevoel. De producten appelleren aan de thuiskok die eigenlijk vindt dat het de huishoudelijke plicht is zelf te koken, maar ook aan de levensgenieter wiens gastronomisch besef hem dwingt zich er niet van af te maken met het opwarmen van een maaltijd.

Maggi wist indertijd die gevoelens adequaat hanteerbaar te maken met de slogan `Een beetje van Maggi, een beetje van jezelf'. Honig borduurt in zijn lopende reclamecampagne voort op dat thema. In een van de televisiespotjes zien we een gezin met twee kinderen aan tafel zitten. Opa en oma zijn op bezoek en in een licht gespannen sfeer – zouden ze de soep wel lekker vinden? – zet moeder de terrine op tafel. Ze heeft de poedersoep opgetut met stukjes verse courgette en lettervermicelli. De boodschap is duidelijk, als je schoonouders op bezoek zijn dan kun je best soep uit een pakje op tafel zetten als je er maar iets van jezelf in stopt.

Als zo velen profiteren van de gemaksproducten, is het eigenlijk ongepast er vraagtekens bij te plaatsen. Maar toch, de `toegevoegde waarde' waar de producenten over spreken is betrekkelijk, tenzij ze hun winstmarges bedoelen. In de serie Wereldmixen zijn biefstuk en champignons de vereiste eigen inbreng voor de Russische Stroganoff. Knorr verrijkt deze ingrediënten met een marinademix en een sausmix. Een ruïneuze verrijking, want Knorr stopt daar vooral zaken in die in een authentieke Stroganoff helemaal niet thuishoren zoals paprika, knoflook, papaya-extract, ui en tomaat. Om nog maar te zwijgen van de smaakversterkers E621, E627 en E631 en de kleurstof. Op de verpakking staat ook nog eens de suggestie er een scheut wodka door te roeren, wat een Rus zonde van de wodka vindt. `Mix voor Russische non-Stroganoff' zou een betere naam zijn.

En neem de kaasfondue van Uniekaas. Of liever, neem hem niet. Hij bestaat uit 260 gram geraspte kaas, wat zetmeel en twee kruidensachets in plastic kuipje. In de kruidensachets zit grijswit poeder. Dat doet denken aan tijden van weleer, aan Alabastine om aangemaakt met een beetje water gaatjes in de muur mee dicht te smeren. Het is niet meer dan een afgestreken eetlepel, maar bevat desalniettemin groenten, specerijen, aroma, anti-oxydant en emulgator. Het recept is uiterst Hollands, de kaasfondue wordt gemaakt met water. Culinaire avonturiers krijgen de suggestie de helft van het water te vervangen door witte wijn. Het poeder maakt het water troebel en het geheel ziet er allesbehalve smakelijk uit. Na een tijdje stug doorroeren lijkt het goed te komen, maar nog wat later heeft de kaasfondue een vooral melige binding.

Deze kaasfondue biedt geen genoegen en waarom zou je het eigenlijk zo doen? Het hele pakketje kost 3,99 euro. Zo'n bedrag moet toch ongeveer de kosten dekken van gewone geraspte kaas, een beetje maïzena, scheutje kirsch en een teentje knoflook? En dan heb je met evenveel moeite een echte, lekkere kaasfondue.

Slaversierder, mix voor Russische Stroganoff en kaasfondue uit een kuipje, welbeschouwd is het de nieuwe keuken van de keizer.