Drie vrouwen met een vleugje tragiek

,,Wat is je haar lang,'' zegt de moeder bewonderend tegen haar succesdochter, die even over is uit Bangkok, waar ze in luxe woont. ,,Ja, leuk hè?'' antwoordt deze, heur haar des te wellustiger heen en weer schuddend. Even is het stil, en dan zegt de andere dochter: ,,Je hebt dooie punten.'' En daarmee is in drie korte zinnetjes geschetst hoe het tussen die drie vrouwen zit: de ene dochter is dichtbij moeder blijven wonen, met alle verantwoordelijkheden van dien, en dus is de andere dochter de favoriet.

Frank Houtappels schreef met De potvis zijn tweede theaterkomedie na het succesvolle Aan het eind van de aspergetijd. Intussen was hij ook (co)scenarist van tv-series als Hertenkamp, TV7 en Muizen en van de theater- en filmversie van Ja zuster nee zuster. Zijn specialiteit is de compacte karaktertekening. Zoals de moeder in dit stuk tegen haar dochters zegt: ,,Jullie waren altijd aardig. Daar zorgde ik wel voor.''

Die moeder heeft haar pas gestorven echtgenoot in een urn, en weet niet wat ze met de as zal doen, terwijl een behulpzame buurman enige uitwerking heeft op haar dochters. Dat is zo ongeveer de intrige – veel meer gebeurt er niet, maar Houtappels kleedt de handeling aan met een groot aantal geestige zinnetjes en dialogen, en met heel wat triviaal getut dat op den duur komisch gaat werken, net als in de monkelende stukken die Paul Haenen eerder schreef. Ook weet Houtappels onder dat getut soms een tragisch laagje aan te brengen, al was het maar door een van de dochters veel te fanatiek te laten uitwijden over het pellen van een mango.

Maar al dat gepraat over bijzaken bergt ook een risico in zich: af en toe blijft het stuk zo langdurig stationair draaien, dat het niet meer genoeg onder spanning staat. Houtappels weet het weliswaar steeds weer op gang te brengen, maar zulk gekabbel maakt dat De potvis langer lijkt te duren dan het is. Ondanks de door Ignace Cornelissen strak en helder geregisseerde spelers: een ietwat beteurde Ingeborg Elzevier als de moeder, een lijzig zeurende Raymonde de Kuyper als de gedienstige dochter, een mooi de schijn ophoudende Liz Snoyink als haar zus uit Bangkok en een consequent blanco spelende Theo Pont als de buurman.

Intussen ligt er op het strand een potvis op apegapen. En de drie vrouwen is er alles aan gelegen om niet te eindigen zoals dat dier aan zijn eind is gekomen – tegen wil en dank in een maalstroom beland en willoos aangespoeld. Dat maakt hen, hoe dan ook, tot bezienswaardige heldinnen in een bezienswaardige voorstelling.

Voorstelling: De potvis van Frank Houtappels, door Hummelinck Stuurman Theaterproducties. Regie: Ignace Cornelissen. Gezien: 22/2 Leidse Schouwburg, Leiden. Tournee t/m 6/6.

Inl. (020) 616 4004 of www.hummelinckstuurman.nl