Ook Israël wil af van `terreurregimes'

Wil Israël onder de rook van een oorlog tegen Irak zelf met Hezbollah en Syrië afrekenen? Net als de VS bepleit het de vernietiging van `terreurregimes'.

Israël trekt sedert enkele dagen tanks en troepen samen langs de noordelijke grens met Libanon. Door het grensstadje Metullah rollen voor het eerst sedert lange tijd weer tanks, meldde de Israëlische televisie deze week. Is dat een voorspel tot een Israëlische militaire actie om onder de rook van een Amerikaanse oorlog tegen Irak af te rekenen met Hezbollah en misschien ook Syrië? Deze vraag is actueel omdat de VS en Israël de ideologische opvatting delen dat niet alleen als terroristisch beschouwde organisaties moeten worden vernietigd maar ook regimes die terreur onderdak verlenen en zich bovendien bezig houden met het produceren van massavernietigingswapens.

Premier Ariel Sharon sprak zich deze week uit voor ontmanteling van massavernietigingswapens in ,,onverantwoordelijke landen'' als Iran, Syrië en Libië. Hij zei dat tijdens het bezoek van John Bolton, de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken voor Wapencontrole en Internationale Veiligheid aan Jeruzalem. ,,Een geslaagde Amerikaanse actie in Irak zal het makkelijker maken dat doel te bereiken'', hield Sharon een delegatie uit het Amerikaanse Congres even later voor. Eerder dit jaar had Efraim Halevy, Israëls veiligheidsadviseur, voor een forum van de NAVO uiteengezet dat na de val van de Iraakse president Saddam Hussein de dictatoriale regimes in Iran en Syrië aan de beurt zullen komen om plaats te maken voor democratieën. Dat de Palestijnse leider Arafat van het toneel moet verdwijnen alvorens een Israëlisch-Palestijnse vredesregeling in zicht komt, is voor Sharon en president Bush vanzelfsprekend.

Niet alleen Sharon maar ook de ex-premiers Ehud Barak en Benjamin Netanyahu hebben in het verleden de these verdedigd dat stabiele vrede in het Midden-Oosten een functie is van democratisering van de Arabische wereld. Jarenlang heeft de Likudlobby in Washington onder de inspirerende aanvoering van Netanyahu in de rol van minister van Buitenlandse Zaken en die van premier dit idee en de daarvan afgeleide preventieve oorlog in het Congres aan de man gebracht. Neoconservatieve en christelijke fundamentalisten in de rechtervleugel van de Republikeinse partij waren zeer ontvankelijk voor deze ideologische benadering van de problemen in het Midden-Oosten. Douglas Feith, nu een van de hoofdrolspelers in het Amerikaanse ministerie van Defensie, legde indertijd in een vraaggesprek uit waarom Israël zelfmoord zou plegen indien de toenmalige premier Yitzhak Rabin de Golan-hoogvlakte voor vrede met Syrië zou opgeven. Richard Perle en de huidige onderminister van Defensie Paul Wolfowitz zijn uit hetzelfde harde hout gesneden.

Zbigniew Brezinski, Nationale veiligheidsadviseur onder president Jimmy Carter, heeft deze week in de Washington Post gewezen op de invloed van deze ,,bewonderaars van Likud'' op de Amerikaanse beleidsvorming ten aanzien van Irak en het Midden-Oosten. ,,Dat deze bewonderaars nu invloedrijke posities in de regering bekleden wordt gezien als de reden waarom de VS zo gretig oorlog tegen Irak willen voeren en zo bereidwillig waren om het in Oslo begonnen vredesproces de nek om te draaien'', schreef hij.

In de Israëlische politiek wordt de ideologische coördinatie met de VS niet verbloemd, getuige de uitspraken van Sharon en Halevy. De nauwe banden tussen beide landen zijn de Arabische leiders al jarenlang een doorn in het oog. De gevolgen daarvan voor Israël kunnen, indien de Amerikaanse campagne tegen Irak niet snel succesvol verloopt, ernstig zijn. De identificatie tussen Amerikaanse en Israëlische strategische objectieven kan ertoe leiden dat het Israëlisch-Arabische conflict zich verscherpt en de internationale terreur zich scherper op Israël richt dan nu het geval lijkt te zijn. Ook Israëls positie in Europa kan er verder door worden verzwakt. In de massademonstraties in Europese hoofdsteden tegen de Amerikaanse oorlog tegen Irak zaten ook anti-Israëlische elementen. Deze kunnen worden versterkt indien Sharon in het spoor van de Amerikaanse oorlog tegen Irak zich inlaat met het ten val brengen van Arabische leiders, inclusief Yasser Arafat.

Een oorlog tegen Irak zou zoals Arabische leiders zeggen tot een grote schok in het Midden-Oosten leiden indien Israël de met zoveel succes in de VS gepredikte ideologische preventieve oorlog zelf ook lanceert om de kaarten in het Midden-Oosten in zijn voordeel te schudden. De civiele oorlogsvoorbereidingen in Israël zouden wel eens minder op het gering geachte Iraakse gevaar zijn afgestemd dan op de gevolgen van een oorlog tegen Hezbollah en daaruit voortkomend conflict met Syrië. Een herhaling dus in een ander perspectief van de oorlog die de toenmalige minister van Defensie Ariel Sharon in 1982 tegen de PLO in Zuid-Libanon begon, waarbij zijn leger een botsing met de Syrische troepen in Libanon niet uit de weg ging.