DE HELE WERELD OP HET BORD

Het Smartboard is een elektronisch schoolbord waarop je filmpjes, tekst, plaatjes en wat al niet kunt laten zien. En je kunt er op schrijven.

Richard (12) vond het ``wel apart'' om het Smartboard bij zijn spreekbeurt te gebruiken, vertelt hij terwijl Ted Bisschop, directeur van de Anna van Burenschool in Enschede, druk doende is het interactieve schoolbord in de klas op te zetten. Vandaag zal het gaan over de Gouden Eeuw, waar groep zeven volgende week een toets over krijgt. Richard had het Smartboard gebruikt om foto's van de `Buick' te laten zien, de grote Amerikaanse auto waaraan zijn vader en hij verslingerd zijn. ``Wij hebben er thuis ook één. En we gaan naar `meetings' en daar had mijn vader die foto's gemaakt. En die kon iedereen heel goed zien op het Smartboard.''

Het Smartboard is een groot computerscherm en schoolbord in één. Het is verbonden met een pc en een beamer, zodat er tekst, plaatjes en zelfs filmpjes op getoond kunnen worden, maar er kan ook op geschreven worden. Smartboard dat overigens een merknaam is, er bestaan meerdere leveranciers wordt ondersteund wordt door software van Microsoft, waardoor alle computerapplicaties en Internet eenvoudig op het scherm te openen zijn. Omdat het een `touchscreen' is, kan de muisfuncties kunnen gewoon met een vinger overgenomen worden.

Juist die combinatie van mogelijkheden maakt het Smartboard zo aantrekkelijk voor het onderwijs, zegt Bisschop. ``Kinderen kunnen heel direct met het beeldmateriaal of de tekst op Smartboard aan de slag. En iedereen kan meekijken.'' In het kader van zijn les over de Gouden Eeuw laat Bisschop een plaatje van `De Nachtwacht' van Rembrandt zien. ``Wat heel gek is, is dat het op dit schilderij zo'n rommeltje is. Wie kan er hier iets aanwijzen wat niet zo netjes is?'' Noura steekt haar vinger op. Eenmaal voor de klas pakt ze de lichtgroene stift die onder het bord ligt en zet een cirkel rondom het meisje op het schilderij.

De Anna van Burenschool - die in 2001 `computerschool van het jaar' werd - heeft het Smartboard tegen gereduceerd tarief kunnen aanschaffen en ontwikkelt in ruil daarvoor lesmateriaal. Hiervoor krijgt Bisschop acht uren per week betaald door de importeur van Smartboard, DDS. Andere partners in het project zijn de Stichting Leerplan Ontwikkeling en het schoolbestuur Vereniging Christelijk Onderwijs Enschede.

Omdat de school geen budget heeft om in elke klas een Smartboard te plaatsen (het geheel van bord, pc en beamer kost circa 7.000 euro) is gekozen voor een mobiele variant, die de klas ingereden kan worden. De rest van de tijd staat het bord opgeslagen in een klein, leeg lokaaltje. Daar laat Bisschop enthousiast de talloze mogelijkheden zien die het Smartboard biedt. Een les over wegen in Europa bijvoorbeeld, met een kaart van Europa waarop kinderen de route kunnen intekenen die ze in de zomervakantie met hun ouders hebben gereden, fantastische foto's van haarspeldbochten die Bisschop van het Internet geplukt heeft en een live-verbinding met een webcam op een tolpoort nabij Parijs direct gelinkt via een icoontje van een camera op het scherm. ``Zoiets vergeten kinderen nooit meer'', zegt Bisschop. ``Zo is het een perfecte manier om voorkennis van kinderen te activeren voor ze over dat onderwerp iets nieuws gaan leren.''

Het vergaren van materiaal doet Bisschop onder andere via de zoekmachine Google. ``Er is zoveel te vinden'', zegt hij, terwijl hij een andere les aardrijkskunde oproept, over de immigratie in de Verenigde Staten. Na de introductie met een foto van `Ellis Island' vlakbij het Vrijheidsbeeld, heeft Bisschop een link ingevoegd naar de website van Ellis Island, waar kinderen door hun naam in te typen online kunnen nagaan of er ooit naamgenoten naar Amerika zijn geëmigreerd. ``Dat vergeten kinderen nooit meer'', herhaalt Bisschop zichzelf.

Maar er is meer. In de onderbouw lezen de kinderen het prentenboek van Frederick de muis, die lui is en niet zoals de andere muizen een wintervoorraad wil aanleggen. Die plaatjes zijn ingescand en kunnen uitvergroot op het Smartboard worden getoond. De kinderen kunnen met de plaatjes schuiven en er zelf dingen intekenen. ``Het biedt heel veel talige situaties en aanknopingspunten'', zegt Bisschop. Zijn school doet mee aan voor- en vroegschoolse educatie waarin dat essentieel is. Een ander project in dat kader is `het huis'. Daarvoor heeft de kleuterjuf thuis foto's gemaakt van haar interieur. De kinderen kunnen schuiven met de pannen in de keuken. Er zijn ook foto's gemaakt van de kinderen. Bisschop: ``Ze kunnen bijvoorbeeld een foto van een kind op de foto van de bank schuiven. Daarover kun je dan praten. Mag jij thuis ook op de bank staan?''

Het Smartboard is het schoolbord van de toekomst, denkt Bisschop. De importeur voor de Benelux, DDS, is het daarmee vanzelfsprekend volledig eens. ``In de Verenigde Staten staat in 80% van de klassen een Smartboard, in Groot-Brittannië in zo'n 40%'', vertelt servicemanager Wim Krol. Nederland blijft bij die cijfers nog ver achter. In het basisonderwijs circuleren naar schatting zo'n honderd tot tweehonderd Smartboards. In het voortgezet en hoger onderwijs liggen die aantallen hoger. ``Daar is meestal al een beamer aanwezig en dan is de stap naar een Smartboard kleiner'', weet Krol.

Voor de docent die het Smartboard bedient is het allemaal een peuleschil. Met het `notebook' onderin het scherm beschikt hij of zij over de knoppen `vooruit' en `achteruit' en kan zo het lesprogramma doorlopen. Op de Anna van Burenschool moeten alle docenten nu leren omgaan met het Smartboard en het integreren in hun lessen. Bisschop gaat gewoon door met lesmateriaal ontwikkelen, dat aansluit bij de methodes die zijn school gebruikt. De lessen zullen in de toekomst via Kennisnet en via de website van Smartboard gratis te downloaden zijn. ``Een stukje promotie'', aldus Krol. Op diezelfde website is een forum in oprichting waar gebruikers van Smartboard ideeën kunnen uitwisselen.

Meer informatie: www.smartboard.nl