President Armenië naar herkansing

Een tweede ronde moet uitmaken of de Armeense president Robert Kotsjarian wordt herkozen voor een termijn van vijf jaar. Hij vindt over twee weken Stephan Demirtsian tegenover zich.

Gisteren bleef Kotsjarian steken op 49,8 procent van de stemmen. Demirtsian haalde 27,7 procent. Diplomaten en waarnemers reageerden verbaasd op de uitslag. Het was voor de president in principe niet al te moeilijk geweest om in één keer te winnen, zo viel af te leiden uit het eindoordeel van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), die 260 waarnemers afvaardigde.

,,Het proces van stemmen tellen verliep niet regulier en de campagne voldeed niet aan internationale normen'', aldus Peter Eicher, hoofd van de OVSE-missie in Armenië. Een OVSE-waarnemer vermoedt dat Kotsjarian goede sier in het westen wil maken door een tweede ronde toe te staan. ,,De campagneleider van de president zei gisteren halfdronken tegen mij: `ach, wij winnen sowieso'.''

Armenië bezondigde zich volgens de OVSE aan het standaardrepertoire aan verkiezingstactieken in ex-sovjetrepublieken: intimidatie, sporadisch geweld, sabotage van oppositiebijeenkomsten, stembusfraude en misbruik van `administratieve hulpbronnen'. Wel constateerde de OVSE vooruitgang ten opzichte van 1998. Als gimmick had Armenië dit jaar zelfs transparante stembussen.

Armenië (2,5 miljoen inwoners) is straatarm en kent een verhitte politieke cultuur. Het wordt voornamelijk op de been gehouden door donaties van de grote en welvarende Armeense diaspora. De afgelopen jaren waren er dertig politieke moorden. In 1999 vermoordden terroristen in het parlement negen politici, onder wie de premier en de parlementsvoorzitter.

De campagne draaide ditmaal om de economie. Kotsjarian kon wijzen op een groei van 13 procent (9,6 in 2001) en een inflatie van 2 procent. Hij beloofde nieuwe asfaltwegen, alle dagen kraanwater, een computer in elke schoolklas en jaarlijks 40.000 nieuwe banen. De oppositie moest erkennen dat er schot zit in de economie, maar stelde dat de winst belandt in de zakken van de presidentiële coterie. Door het instabiele politieke klimaat en het corrupte rechtssysteem zou Armenië veel buitenlandse investeringen mislopen.

Van de negen kandidaten die aantraden tegen Kotsjarian is nu manager Stephan Demirtsian nog over. Hij is de zoon van Karen Demirtsian, de communistische leider van Armenië tot 1988 die in 1999 als parlementsvoorzitter werd gedood. Hoewel Stephan vaders charisma mist, doet hij zijn voordeel met de magie van de familienaam. Onder de Armenen is weemoed naar de sovjettijd wijdverbreid. Met name op het platteland kwamen velen af op Demirtsians toespraken-met-barbecue.