Wispelturig schilder uit Rotterdam

Rien Bout, die zondag op 65-jarige leeftijd overleed, was een veelzijdig schilder. Niet alleen bekwaamde hij zich in diverse genres als stillevens, portretten, landschappen en zelfs historiestukken, hij wisselde ook meermalen van stijl.

Tot eind jaren zeventig schilderde hij realistisch, vaak in groot formaat. Een van zijn bekendste werken is het Rotterdam Schilderij uit 1979, een allegorische raamvertelling van drie bij zes meter over de geschiedenis van de stad. Op het doek, dat in het Rotterdamse stadhuis geëxposeerd werd, stonden beroemde Rotterdammers, onder wie Erasmus, Piet Hein, Anna Blaman en Ton Lutz. Bout had er drie jaar aan gewerkt.

In 1979 werd Bout gastdocent in Mexico-Stad. Mexico maakte zo'n grote indruk, dat Bout zijn stijl ingrijpend veranderde. Figuratieve elementen bleven overheersen, maar kleuren en vormen kregen een meer mystieke sfeer.

Terug in Nederland begon hij in 1982 aan een verbeterde versie van het Rotterdam Schilderij. Hij verwijderde enkele vooraanstaande figuren en voegde minder bekende personen toe. Vlak voor de voltooiing besloot Bout opnieuw dat het anders moest. Het linnen werd van het spieraam gehaald en omgekeerd weer opgespannen. Deze derde versie, geschilderd in aardekleuren en een exotische vormentaal, was duidelijk beïnvloed door het Zuid-Amerikaanse surrealisme. ,,De ingehamerde volgorde van de dingen werd geschokt door wat je daar aan contrasten zag'', zei Bout in 1983 tegen deze krant. ,,Je loopt er rond, kijkt en ruikt, dat levert beelden op, waarin alles volkomen wordt ontregeld.''

Het was niet de eerste keer dat Bout radicaal afstand nam van een schilderij. Eind 1980 aanvaardde hij een opdracht van de gemeente Rotterdam voor een staatsieportret van koningin Beatrix. Twee dagen voor het schilderij zou worden onthuld, kwam de kunstenaar tot de conclusie dat het niet aan zijn verwachtingen voldeed en sneed hij het doek in stukken. Enkele maanden later maakte hij een tweede portret van de nieuwe koningin, waarvoor hij gebruik maakte van in Mexico ontwikkelde acryltechnieken. Dit werk hangt nog altijd in het stadhuis van Rotterdam.

Het wispelturige karakter van Bout paste uitstekend bij zijn kunstfilosofie. ,,Ik probeer in mijn werk de logica, de schijnbaar logische ordening, te ontregelen en zoek naar een nieuw soort synthese, een nieuwe harmonie waarin elementen uit de werkelijkheid een nieuwe magische eenheid vormen.''