Topman Stork houdt strategie nog geheim

De vorig jaar aangetreden topman Sjoerd Vollebregt van industrieconglomeraat Stork laat zich niet in de kaarten kijken. Het roer gaat om, maar het is nog geheim in welke richting.

Stork heeft slechte ervaringen met het afstoten van dochterbedrijven. In maart 2000 bestempelde het machinebouw-, luchtvaart- en industriebedrijf een batterij dochters tot niet-kernactiviteit. ,,Dat openlijk in de etalage zetten heeft veel waarde vernietigd'', constateert bestuursvoorzitter Sjoerd Vollebregt achteraf. Want zodra algemeen bekend is dat je van een onderdeel af wil, zakt de verkoopprijs, is zijn redenering. Mede daardoor is Stork twee bedrijfsonderdelen nog altijd niet kwijt: een installatiebedrijf in Australië en een fabriek die machines voor de zuivelindustrie bouwt.

Dat zal ons niet nog een keer overkomen, moet het Storkbestuur gedacht hebben. Bij de presentatie van de jaarcijfers over 2002, gisteren in het Werkspoormuseum in Amsterdam, liet Vollebregt het daarom bij de mededeling dat hij werkt aan ,,de uitbouw van een gereduceerd aantal kernactiviteiten''. Het aantal kernactiviteiten van Stork (nu vijf) gaat dus omlaag, maar welke van de huidige divisies verkocht zullen worden, maakt hij pas bekend als de verkoop daarvan rond is. ,,We eindigen met minder activiteiten'', is alles wat hij daarover zeggen wilde.

Het is maar de vraag of de verkoopprijs van een bedrijfsonderdeel zo veel hoger is als niet algemeen bekend is dat het te koop staat. Zodra een zakenbank potentiële kopers benadert, is in de verschillende marktsegmenten waar Stork actief is – die door de hoge mate van specialistatie uit een beperkt aantal spelers bestaat – binnen de kortste keren even goed bekend wat in de etalage staat.

Vollebregt verbreekt met zijn stilzwijgen bovendien zijn belofte dat hij omstreeks deze tijd opening van zaken zou geven over zijn lange-termijnplannen met Stork. Toen hij vorig jaar in augustus aantrad na het plotselinge vertrek van Aad Veenman, zei hij nog enkele maanden nodig te hebben om zijn toekomstvisie te bepalen. Gisteren maakte hij duidelijk dat de buitenwereld maar moet afwachten welke kant het op gaat met Stork. De raad van bestuur heeft de afgelopen maanden een strategisch plan uitgewerkt, maar de inhoud blijft geheim. ,,We hebben zelf een duidelijk beeld voor ogen hoe Stork er over drie jaar uit moet zien'', benadrukt Vollebregt, die drie jaar de tijd neemt om van Stork een meer samenhangend geheel te maken.

De financiële wereld klaagt al jaren dat het industrieconglomeraat een samenraapsel is van bedrijven. Stork levert technische diensten, bouwt machines voor het bedrukken van textiel en het verwerken van pluimvee, onderhoudt Fokkervliegtuigen en produceert onderdelen voor de halfgeleiderindustrie.

Vollebregt komt enigszins tegemoet aan die kritiek door toe te zeggen dat Stork zich op minder activiteiten zal richten, zonder erbij te zeggen welke, en dat de onderdelen die overblijven met behulp van investeringen en overnames versterkt zullen worden. Hij realiseert zich dat zo'n aankondiging tot speculaties leidt. Vollebregt: ,,Die neem ik voor lief''. Beleggers lijken hem, ondanks het uitblijven van details, het voordeel van de twijfel te geven. Het aandeel Stork sloot gisteren 13 procent hoger op 5,33 euro.

Volgens analist Richard Brakenhoff van zakenbank Kempen & Co is het verstandig van Vollebregt om zich niet in de kaart te laten kijken. ,,Als je een onderdeel openlijk in de etalage zet, creëer je onnodig onrust bij de werknemers en de klanten, zeker als zou blijken dat je zo'n bedrijf aan de straatstenen niet kwijtraakt.'' Volgens Brakenhoff kan Stork zich het beste concentreren op zijn luchtvaartactiviteiten. ,,Nu Stork mee kan bouwen aan de Joint Strike Fighter zit er tot in lengte van jaren toekomst in het Aerospace-deel.''

Stork Aerospace, dat is voortgekomen uit onderdelen van de failliete vliegtuigbouwer Fokker, is nu goed voor een kwart van de 1,9 miljard euro omzet van Stork. De grootste divisie is technische dienstverlening met 893 miljoen euro omzet. Als Stork die zou verkopen, wordt het concern bijna half zo klein. ,,Dat maakt op zichzelf niet uit, want Stork is toch al een smallcap sinds ze niet meer in de midkap-index zijn opgenomen'', zegt analist Jan Wirken van Van Lanschot Bankiers, die verwacht dat Stork naast de luchtvaartactiviteiten ook vast zal houden aan de machinebouw. ,,In die markt is de merknaam Stork erg belangrijk. Als je die als koper niet kunt gebruiken, is de waarde van zo'n bedrijf direct een stuk lager.'' Bovendien is Stork wereldmarktleider in de segmenten waarin het met machinebouw actief is.

Het onderdeel dat als eerste in aanmerking komt voor verkoop is de componentendivisie, die pas sinds vorig jaar bestaat en die is samengesteld uit een aantal losse onderdelen die in andere divisies uit de toon vielen. Dit relatief kleine onderdeel van Stork (omzet 137 miljoen) is sterk conjunctuurgevoelig en maakte vorig jaar als enige van de vijf divisies verlies. De vooruitzichten in de halfgeleiderindustrie, de belangrijkste afzetmarkt voor dit bedrijfsonderdeel, zijn slecht. Brakenhoff: ,,Dit onderdeel kan Stork beter vandaag dan morgen kwijt zijn''.