Schaduw van Montesinos hangt over zijn eigen proces

De ex-chef van de Peruaanse geheime dienst staat terecht wegens corruptie, drugssmokkel, moord en nog veel meer. Gisteren was de eerste zittingsdag.

Jacqueline Beltran weigert in de rechtszaal naast haar ex-minnaar te gaan zitten. Hij heeft haar naam bezoedeld, zegt de voormalig secretaresse boos. Iedereen denkt dat ze haar ex-minnaar, ooit de `Raspoetin van Peru', heeft gevraagd haar drugssmokkelende broer uit de gevangenis te houden. ,,Ik had geen idee wat er aan de hand was.'' ,,Wees een man en ontken wat ik zeg'', zegt ze in de richting van haar ex-minnaar. Maar Vladimiro Montesinos, voormalig chef van de Peruaanse geheime dienst en rechterhand van oud-president Alberto Fujimori, zwijgt.

De zaak waarvoor hij terecht staat, is een van de onbeduidendste in een reeks rechtszaken die de komende maanden zullen worden gehouden en waarbij de nu 58-jarige Montesinos de hoofdrol speelt. Tegen de voormalig spionnenchef lopen meer dan zeventig aanklachten. Hij wordt onder meer verdacht van corruptie, drugssmokkel, illegale wapenhandel, de moord op meer dan honderd linkse rebellen en het leiden van een doodseskader. Bovendien zou hij stelselmatig regeringsfunctionarissen en zakenlieden hebben omgekocht, in ruil voor steun aan president Fujimori. Het was Montesinos die in september 2000 de regering-Fujimori ten val bracht toen op een videoband te zien was hoe hij een oppositionele parlementariër omkocht om de president te steunen. Fujimori wist het land te verlaten en woont nu in Japan.

De zaak tegen de vroegere spionnenchef wordt gezien als de meest ingewikkelde in de Peruaanse rechtsgeschiedenis. Tientallen regeringsfunctionarissen, militairen, journalisten en zakenlieden zouden betrokken zijn bij een of meer omkoopschandalen. Juristen zijn er nog niet uit of mogelijke celstraffen bij elkaar moeten worden opgeteld, of dat Montesinos een eenmalige straf moet uitzitten. Volgens het Peruaanse rechtssysteem kan een veroordeelde niet meerdere malen voor eenzelfde soort misdrijf worden bestraft. De oud-spionnenchef werd in juli tot tien jaar celstraf en 2,85 miljoen dollar boete veroordeeld wegens misbruik van zijn bevoegdheden.

Bovendien vrezen veel Peruanen dat Montesinos, die namens Fujimori het contact onderhield met de rechters en advocaten, nog steeds macht heeft over de rechters die hem nu moeten veroordelen. Er zouden videobanden bestaan waarop te zien is hoe enkele rechters door Montesinos zouden zijn omgekocht. De `Vladivideos', meer dan 2.000 in het geheim opgenomen videobanden, hebben tot dusver geleid tot de arrestaties van generaals, politici en zakenlieden.

Montesinos was al in 1975 betrokken bij een opstand tegen de dictatuur van generaal Morales Bermúdez, en verkocht, vermoedelijk aan de Amerikaanse inlichtingendienst CIA, informatie over door Peru aangekochte wapens van Sovjet-makelij. Vervolgens werd hij advocaat, verdedigde drugsbaronnen en hield zich zelf ook bezig met drugssmokkel, met medeweten van de CIA zoals is gebleken uit onder de Amerikaanse Wet tot openbaarheid vrijgegeven documenten.

,,We hebben het hier over het hoofd van een organisatie die nog steeds vele tentakels in de maatschappij heeft'', zei openbaar aanklager Ronald Gamarra gisteren tegen het persbureau AP. ,,Ik zal niet zeggen dat de rechters allemaal pro-Montesinos zijn, maar het proces gaat zo langzaam en ze behandelen zoveel zaken tegelijk, dat er precies gebeurt wat hij wil.''

Montesinos erkent misbruik van zijn bevoegdheden te hebben gemaakt, maar ontkent verdere beschuldigingen. Hij heeft gezegd uit opdracht van president Fujimori te hebben gehandeld.