Geen bloemen voor de kabelkoning

UPC zal, als het aan het bedrijf ligt, nooit meer verantwoording afleggen als Nederlands beursfonds. Gisteren nam het geplaagde telecombedrijf afscheid. Verdriet, koffie en cake in het Okura Hotel.

Het duurde gisterochtend dertig, misschien veertig seconden. En toen hadden de aandeelhouders met hun zwijgen al decharge verleend: de zes bestuursleden en de zes commissarissen van UPC werden daarmee gevrijwaard van de verantwoording voor het gevoerde beleid respectievelijk het toezicht op dat beleid. Vier van de zes commissarissen van de in financiële nood verkerende onderneming waren overigens niet aanwezig.

De aandeelhouders die gisteren het bestuur van UPC uitzwaaiden deden dat bijna net zo snel als de koers ooit naar beneden is gekomen. De opkomst en ondergang van UPC is zonder twijfel een van de grootste bedrijfsdebacles in de Nederlandse bedrijfshistorie.

En dat gebeurde in recordtijd, sneller bijvoorbeeld dan het gesneefde softwarebedrijf Baan Company.

In het Amsterdamse Okura Hotel deed UPC gisteren nog één keer een beroep op de zwaar getroffen aandeelhouders. ,,De aandeelhouders hebben 4,3 miljard euro in uw bedrijf geïnvesteerd'', constateerde Jeroen Leenaers van de Vereniging van Effectenbezitters. ,,Hun investering is nu 10 miljoen waard. De schade komt neer op 700 miljoen per bestuurder en zo'n 500.000 per medewerker.''

UPC begon vier jaar geleden met een wervelend debuut op het Damrak. Met duizelingwekkende snelheid rijgde het bedrijf regionale kabelmaatschappijen – meestal in handen van lokale en regionale overheden – aaneen. Inmiddels komt het bedrijf in meer dan 11 miljoen Europese huishoudens binnen. Maar de prijs die UPC daarvoor betaalde is hoog. De rappe expansie ging evenzeer gepaard met een explosie van de schuldenlast. De aandelenkoers van het bedrijf – in de hoogtijdagen was het concern 35 miljard waard – implodeerde en de schulden gingen uiteindelijk zo zwaar wegen dat het bedrijf niet meer aan zijn verplichtingen kon voldoen.

In de inmiddels ook in Nederland beproefde aandelen-voor-schuld-ruil (Versatel, Getronics) mikt het bedrijf op een doorstart. De schuldeisers krijgen de controle over het bedrijf en worden afbetaald met scheepsladingen nieuwe aandelen. Hyperinflatie, maar dan in aandelen. Een van UPC's statutenwijzigingen is de creatie van een maatschappelijk kapitaal van 50 miljard nieuwe aandelen UPC. Zeg maar acht aandelen UPC op iedere wereldburger.

Het aandeel benaderde ooit de 80 euro, nu zijn de stukken nog maar twee eurocent per stuk waard. President-commissaris Michael Fries, tevens directeur bij het Amerikaanse moederbedrijf van UPC, had het ook niet zo gewild. Hij betuigde gisteren zijn spijt. ,,Niemand heeft ooit verwacht dat we in deze situatie terecht zouden komen. We hebben goede besluiten genomen en besluiten waar we spijt van hebben. Niemand voelt zich daar goed over.''

Eén aandeelhouder vroeg zich gisteren af waarom hij het bestuur nog moest geloven. ,,UPC heeft geen last van laagconjunctuur. Het bedrijf verdient meer dan ooit tevoren en heeft nog nooit zoveel abonnees gehad. En toch is deze operatie nodig, waar ik voor moet boeten. Maar ík heb de schulden van UPC niet veroorzaakt, de directie heeft dat gedaan.''

President-commissaris Fries: ,,Iedereen heeft geld verloren, wij ook. Ons bedrijfsplan ging uit van veel meer groei. Toch groeit onze business significant. En we hebben fantastische vooruitzichten voor verdere groei. We have done a great job''.

De aandeelhouder is niet overtuigd. ,,Ik bezit 554 aandelen. Daar krijg ik na de operatie één vernieuwd aandeel voor terug. Kent u de commissie die je bij de bank moet betalen voor een effectentransactie? In uw voorstel kost het mij geld om straks überhaupt van dat ene rotaandeel UPC af te komen.''