De winst op valse geruchten

Nu erkent zelfs de grote voorganger van de Raëlianen dat er misschien helemaal geen mensen zijn gekloneerd zoals hij en leden van zijn sekte tot nu toe beweerden. Correspondent Twan Huys van Nova bezocht de gewezen Franse autorace-journalist Claude Vorilhon, alias zijne heiligheid Raël, zelfbenoemd profeet van de UFO-boodschap in zijn hoofdkwartier in het besneeuwde Canada. Een glimlachende man, in het wit gekleed met een samoerai-knotje op het hoofd en een gouden ketting. Hij ontkende dat hij iets wist van het kloonbedrijf, hoewel Nova beelden liet zien waarin hij samen met kloonwetenschapster dr. Brigitte Boisselier een persconferentie hield.

,,Er is absoluut geen band tussen Clonaid en de Raëlische godsdienst'', ontkent hij nu tegen Huys. ,,Als het waar is, is het geschiedenis, maar als het niet waar is, is het ook geschiedenis, want het is een ongelofelijke grap als het niet waar is'', vervolgde hij eerlijk. ,,De media hebben er wereldwijd aandacht aan gegeven, ter waarde van 500 miljoen dollar. En het gaat nog door. Voor ons is dat een win win-situatie.''

Inderdaad, het kloonbaby-gerucht heeft de obscure Raëlianen internationaal bekendgemaakt. Iedereen doet mee aan de publiciteitsmachine, van kranten, actualiteitenrubrieken tot en met genetisch deskundigen zoals Ronald Plasterk die het in twijfel trokken en ik die er nu over schrijf. Het Canadese centrum krijgt een stroom bezoekers te verwerken, inclusief Huys, die geen kritische vragen mocht stellen op straffe van onmiddellijke beëindiging van het interview. Al gauw worden de leugens en publiciteitsstunts vergeten, maar de naam Raël beklijft in het geheugen. De controverses die blijven hangen gelden als bewijs dat de boze wereld de arme sekte met valse geruchten wil verpletteren. Ze versterken het gevoel van saamhorigheid onder de leden.

Ik herinner me een discussie in B&W vorige maand tussen Plasterk en een Nederlands blokhoofd van de sekte. Plasterk zei dat hij zo met een wattenstaafje zou kunnen controleren of de baby's wel echt waren gekloneerd. En waarom mocht dat dan niet? Die vraag was te rationeel, want het sektelid, een jong uitziende man van in de veertig, verkeerde in een andere wereld en zei geen verstand te hebben van genetica. Hij gelooft. Dat is voldoende. Er waren vast nieuwsgierige kijkers bij die partij trokken tegen de gemene professor. Het hoeven er maar enkele honderden te zijn en je hebt er weer leden bij.

Zo'n sekte is een interessante onderneming. De topbaas heeft alle voordelen, van onbelaste inkomsten tot en met een almacht die zich ook uitstrekt tot seksueel gebied. Raëlianen zijn nudisten en Nova illustreerde het verhaal met sensuele beelden van een Raëlische halfnaaktdans. Als de absolute willekeur van de charismatische leider enigszins wordt ingebonden door voorschriften, ontstaat er een godsdienst.

Als sekteleider moet je een verhaal verzinnen en op overtuigende manier verbreiden onder een groep. Zo verwerf je leiderschap. Ron L. Hubbard, oprichter van Scientology, was sciencefiction schrijver en in zijn leer zijn ook UFO-achtige elementen verwerkt over de komst van de mens op aarde. Raël had twee keer een UFO zien verschijnen op een uitgedoofde vulkaan bij Clermont-Ferrand. Van die UFO is inmiddels in Canada een replica gemaakt, een aluminium reliek, dat iedereen mag komen betasten.

In Vlodrop woont Maharishi, goeroe van transcendente meditatie en die is inmiddels zo heilig dat hij niet meer direct kan worden geïnterviewd. Een recente publiciteitsstunt was een eigen munteenheid die in Noord-Limburg wordt gebruikt. Laatst werd Ivo Niehe tot Maharishi's paleis in Vlodrop toegelaten en hij mocht hem alleen maar via een satellietverbinding spreken, hoewel hij slechts een verdieping hoger zat. Je vraagt je dan af of de Mahirishi nog wel echt bestaat. Inmiddels moet hij rond de negentig zijn. Zou daarboven een stand in zitten? Hij had wel dezelfde giechelige spreektrant van de oorspronkelijke goeroe. Dat Niehe deze collegashowman niet direct mag zien, voegt wel toe aan diens buitenaardse, onlichamelijke grootheid. Daarna kwam het nieuws over Indiase slaven die bij de Maharishi in dienst waren en die bij de aardse FNV waren gaan klagen. De mensen doen het zichzelf aan.