Nog steeds Bijlmerramp-klachten

De brandweerlieden, politieagenten en personeelsleden van de KLM die in 1992 de Bijlmerramp bestreden, hebben nog steeds gezondheidsklachten. Ze zijn vermoeider, hoesten meer, hebben vaker eczeem en hebben meer last van posttraumatische stress dan hun even oude collega's die niet bij de Bijlmerramp actief waren. Daarmee is voor het eerst een verband tussen lichamelijke klachten en de Bijlmerramp aangetoond. De klachten zijn niet veroorzaakt door giftige stoffen en dus waarschijnlijk het gevolg van aanhoudende stress. Deze gegevens over het epidemiologisch onderzoek bij hulpverleners van de Bijlmerramp zijn vanmiddag in Amsterdam bekendgemaakt. In de jaren na de ramp met het El Al-vliegtuig dat op 4 oktober 1992 op een Bijlmerflat neerstortte zijn uranium en een mycoplasma-infectie vaak genoemd als oorzaak van de lichamelijke klachten. Dat is echter niet teruggevonden in bloed, urine of speeksel van de betrokkenen. Ook zijn de klachten niet te wijten aan een vermeend carnitinegebrek, waar de KLM-mederwerkers die de vliegtuigresten in een hangar op Schiphol verwerkten voor vreesden.

De uitkomsten verrassen de onderzoekers niet, zegt prof.dr. Tjabe Smid in de persdocumentatie van de gemeente Amsterdam, een van de opdrachtgevers van het onderzoek. Smid, hoogleraar arbeidsomstandigheden aan de Vrije Universiteit: ,,De resultaten komen overeen met ander onderzoek, bijvoorbeeld onder veteranen van de Golfoorlog, deelnemers aan VN-missies en ook onder omwonenden van rampen.'' Anderzijds vindt Smid het opmerkelijk dat zelfs na zeven jaar de klachten nog verschillen tussen hulpverleners die wel tijdens de Bijlmerramp werkten en hulpverleners die daar niet kwamen: ,,Politiemensen maken beroepsmatig de verschrikkelijkste dingen mee.'' Smid concludeert ,,dat we in dit onderzoek niet alleen de effecten van die ramp meten, maar ook de hele nasleep ervan met telkens oplaaiende discussies.''

Nadat hulpverleners door de openbare verhoren tijdens de parlementaire enquête naar de Bijlmerramp in 1999 verontrust raakten over niet eerder openbaar gemaakte gegevens over de lading van de El Al Boeing besloot de gemeente Amsterdam tot een epidemiologisch onderzoek onder politiepersoneel. De brandweer en de KLM sloten daarbij aan voor hun medewerkers. Onder druk van omwonenden en onder politieke druk besloot minister Borst daarop dat er ook zo'n onderzoek voor bewoners en omwonenden van de getroffen Bijlmerflat zou komen.