Nieuwe `knauw' voor Nawijn

Minister Nawijn van Vreemdelingenzaken heeft asielzoekers `valse hoop' gegeven op een verblijfsvergunning. De Tweede Kamer wil echte hoop.

Demissionair minister Nawijn van Vreemdelingenzaken en Integratie heeft ,,wel het goede voor met mensen die in de verdrukking zitten''. Dat gevoel wilde PvdA-parlementariër Klaas de Vries gisteren in de Tweede Kamer wel kwijt. Maar voor de LPF-bewindsman geldt ook dat hij ,,steeds op het laatste moment niet doorbijt''. En dus, constateerde De Vries, komt er helemaal niets terecht van diens voornemens om ,,serieus'' iets te doen voor asielzoekers die inmiddels meer dan vijf jaar in Nederland wonen en wachten op uitsluitsel over een verblijfsvergunning.

Vorige week lanceerde Nawijn dat voornemen in de Kamer. Het ging, zo zei hij toen, niet om een generaal of specifiek pardon, maar om het gebruik maken van zijn `discretionaire bevoegdheid', die na het individueel bestuderen van alle dossiers wel maximaal 2.300 mensen zou kunnen betreffen. Veel te veel, concludeerde het kabinet vrijdag en Nawijn liet gisteren per brief weten dat hij in dit geval die discretionaire bevoegdheid niet kan gebruiken. Gisteren werd hij naar de Kamer geroepen voor een spoeddebat over zijn eerst-wel-en-toen-niet-plannen. Nawijn heeft een grote groep asielzoekers ,,valse hoop gegeven'' (VVD), een ,,luchtballon opgelaten die het kabinet neerknalt met duizenden mensen eraan'' (D66). Zijn optreden is ,,onverantwoord'' (SP), ,,onacceptabel'' (GroenLinks) en zijn geloofwaardigheid heeft ,,opnieuw een knauw gekregen (SGP).

De verwijten aan Nawijn riepen herinneringen op aan eerdere aanvaringen van de minister met de Kamer, zoals over het uitzetten van criminele Nederlanders die óók een buitenlands paspoort hebben, over de herinvoering van de doodstraf en over de Kamer als ,,ritueel''. Steeds kreeg Nawijn er van langs om vergaande uitspraken die hij later afzwakte, vaak na schrobberingen in het kabinet. Nawijn zei gisteren dat hij zijn voornemen iets te doen voor zekere langwachtende asielzoekers had ingebracht in het kabinet, dat dit echter ,,niet pikte''. En daar stond hij ,,als minister'' achter, zei hij.

Tot een motie van afkeuring leidde de kritiek niet. Zolang CDA, VVD en Nawijns eigen LPF (samen 80 zetels) die niet steunen zou dat voor de oppositie neerkomen op een ,,nederlagenstrategie'', aldus De Vries.

Tussen de eerdere klachten over Nawijn en het debat van gisteren was een belangrijk verschil echter dat een meerderheid van de Kamer dit keer wél voelde voor de strekking van Nawijns eerste voorstellen. PvdA, SP, GroenLinks, LPF, D66 en ChristenUnie, samen goed voor 76 zetels, staan allemaal positief tegenover het toelaten van asielzoekers die na meer dan vijf jaar nog steeds in Nederland wachten op de definitieve uitkomst van hun eerste aanvraag. Alleen CDA en VVD zijn tegen, met als belangrijkste argument dat zo'n regeling een ,,aanzuigende werking'' zou hebben op andere asielzoekers, al dan niet uitgeproceerd, die óók in aanmerking willen komen voor bijzondere regelingen.

Maar ook de voorstanders zijn verdeeld, over de criteria waaraan wachtende asielaanvragers moeten voldoen om voor een verblijfsvergunning in aanmerking te komen. Dat leidde gisteren tot drie verschillende voorstellen, van SP, van de LPF en van GroenLinks en D66 samen (gesteund door ChristenUnie), waarover de fracties vanmorgen nog overlegden om ze samen te voegen. CDA-woordvoerder Van Vroonhoven zag in de debatten over de criteria reden om tegen een regeling te zijn. Zo willen GroenLinks en D66 een verblijfsvergunning voor langer dan vijf wachtende asielaanvragers die onder meer ,,in voldoende mate zelfstandig kunnen deelnemen aan de Nederlandse samenleving'', bij de LPF heet dat `behoorlijk Nederlands spreken'. De PvdA denkt nog na over steun aan een van de Kamermoties.

Ondertussen hadden CDA'er Van Vroonhoven en De Vries één vergelijkbaar advies aan Nawijn: praat niet te veel over wat je wel en niet mag, doe wat je mag. Zoals in individuele gevallen wat meer verblijfsvergunningen geven op grond van ,,onevenredig nadeel'' van de regels voor de asielzoekers.