Mam, er zit een rood cijfer onder m'n bed!

Dat was schrikken, dat verlies van 3,2 miljard dat Philips vorige week zei over 2002 te hebben geleden. Wen er maar aan. Er komt de eerstvolgende maand nog veel meer.

Moderne boekhoudregels verplichten bedrijven om de waarde van hun bezittingen jaarlijks langs de lat van de markt te leggen. `Impairment' heet dat. Is een deelneming, belegging of andersoortig bezit in waarde gedaald, dan komt dat voortaan direct voor rekening van de gerapporteerde winst. Philips' rode cijfers waren bijvoorbeeld vrijwel geheel te danken aan de waardedaling van belangen in het Franse Vivendi, automatiseerder Atos Origin en de Koreaanse halfdochter LG Philips Displays.

De bedoeling van de nieuwe impairment-praktijk is om te voorkomen dat bedrijven grote waardeveranderingen binnen hun boeken houden, zoals vroeger. Beleggers hadden recht op meer inzicht.

Dat geldt ook voor dat andere openheids-offensief, dat van de kwartaalcijfers. Dat is goed voor het inzicht in het verloop van de resultaten en de financiële positie over het jaar heen.

Beide ontwikkelingen moeten worden gezien in het licht van de beurshausse van drie jaar geleden, en de bijbehorende opkomst van het volkskapitalisme. De professional kon misschien wel door de cijfers heenkijken, maar de man in de straat moest ook worden bediend, met duidelijke, frequente en begrijpelijke cijfers.

Nu zo'n beetje de laatste particuliere belegger op de beurs na drie jaar van verliezen het licht uitdoet, taant ook het enthousiasme voor meer openheid bij beursgenoteerde bedrijven. Vorige maand zetten de toplieden Josef Ackermann van Deutsche Bank en John Thain van Goldman Sachs in Davos vraagtekens bij de wijsheid kwartaalcijfers te publiceren. Bedrijven zouden daardoor te veel op de korte termijn worden gericht. Impairment kan, zeker als het huidige, optisch desastreuze, jaarcijferseizoen achter de rug is, rekenen op een zelfde soort nieuwe scepsis.

Een weg terug is er echter niet. Dat bedrijven ook tussen de kwartaalcijfers door `guidance' (richting) geven aan analisten kan inderdaad worden gezien als een exces. Maar het gevolg van het terugkrabbelen bij het publiceren van kwartaalcijfers en `impairment' zou een terugkeer zijn naar de donkere dagen dat de buitenstaander er maar naar moest raden welke winst de ondernemingsbestuurders hem eens per jaar wensten te tonen.

Naar die tijd wil echt niemand meer terug. Ook al leidt dat in tijden als deze af en toe tot een bangelijke nacht.