`Jeugdtheater is concreet'

Monique Merkx is de nieuwe artistiek leider van de Delftse jeugdtheater- groep Max. Ze wil de ruimte geven aan regisseurs die niet eerder voor kinderen werkten. ,,Het gaat in het theater niet om leren maar om voelen.''

Het eerste wat ze aanschafte voor haar nieuwe jeugdtheatergezelschap was een videoset. Een systeem met een zogenaamde chroma key of blauw scherm, waardoor de mens op iedere denkbare achtergrond kan worden ingefilmd. Nu kunnen de acteurs van theatermaker Moniek Merkx vliegen, mocht dat nodig zijn.

Moniek Merkx is sinds januari artistiek leider van het Delftse jeugdtheatergezelschap Max., voorheen Maccus. De eerste weken bracht ze echter door in de Verenigde Staten, waar ze een gastregie deed. Nu is is terug in Delft en gaat ze écht beginnen.

Merkx nam de fakkel over van Jos van Kan, die zich na zeven jaar artistiek leiderschap gaat bezighouden met muziektheater en opera. Tot nu toe werkte Merkx als freelancer, en maakte ze uiteenlopende voorstellingen voor zowel jongeren als volwassenen. De afgelopen zes jaar verzorgde ze met grote regelmaat voorstellingen voor jeugdtheatergezelschap Artemis, maar een eigen theater had ze niet. ,,De grootste stap voor mij is dat ik me bind en me duidelijk ga richten op jeugdtheater. Verder wil ik graag een eigen plek waar ik mijn werk kan bundelen en het leven misschien wat eenvoudiger kan maken.''

De nieuwe naam Max. staat onder meer voor `maximaal': Maximale fantasie, maximaal uitproberen en onderzoeken. Bovendien gaan Merkx en Max. goed samen en het klinkt stoerder dan Maccus. ,,Hoewel ik herkenbaar wil zijn, wil ik geen vast stramien gaan volgen. Een onderdeel van Max. wordt het zogeheten `MaxLab'. Dat is een plaats waar regisseurs die niet eerder voor kinderen hebben gewerkt de ruimte krijgen, en waar snel en experimenteel geproduceerd kan worden. Die twee kanten moeten samengaan, vind ik. Het lange, degelijke en diepe werken, met het korte en snelle. Het is goed voor je hoofd. Vergelijk het met topsport, daar wordt ook de duurloop naast de sprint getraind.''

Ook de vorm mag wat Merkx betreft op de schop. Vorig seizoen ontwikkelde ze al een cursus liegen, getiteld Lie or die, waarbij kinderen de verschillende aspecten van de leugen konden oefenen. Haar komende voorstelling De vijfde kamer zal een tocht door de krochten van het theater zijn, met als thema `utopia'. ,,Dat leek me een mooi begin op een nieuwe plek: een reis langs droombeelden over idealen. Maar dan wel vanuit een kind gedroomd. Zodra je als volwassene over utopia gaat denken kom je algauw op politiek geëngageerd terrein, terwijl mijn inspiratiebron niet speciaal in maatschappelijk onrecht ligt. Ik werk het beste vanuit persoonlijke impulsen, die ik probeer terug te brengen tot één heldere basisgedachte.

,,Die gedachte is in de loop jaren steeds eenvoudiger geworden, dat komt door het jeugdtheater, daar word je concreet van. Vroeger goot ik er vervolgens heel veel intellectuele saus bij en werkte ik vooral beschouwend. Nu put ik uit een kinderlijke bronnen: de grens tussen fantasie en werkelijkheid, de kampvuurverhalen en de sprookjes, of de absurde nonsens die voor mij de werkelijkheid vaak reëler weergeven dan die mooie van-A-tot-Z-verhalen.''

Volwassenen, meent Merkx, zien jeugdtheater dikwijls niet als volwaardige kunstvorm, maar als middel tot educatie. ,,Dan zeggen de ouders na afloop: maar dat begrijpen kinderen toch niet? Ik vraag me dan af: wat wil je dat ze begrijpen? Moeten ze het verhaal kunnen navertellen? Mogen ze alleen begrijpen wat jij begrijpt? Begrip is zo'n vage eis, bovendien, dat is toch helemaal niet interessant, iemand die netjes een verhaal kan navertellen. Vreemde details waarin je kan blijven steken, dát is interessant. Een theatervoorstelling focust op een bijzondere serie gedachten en het publiek maakt die mee. Dat is niet leren, dat is voelen en het doorgronden van een moment. Mocht men toch iets leerzaams willen, dan hebben we bij Max. twee educatieve cursussen in de aanbieding: Eerst leren liegen en dan leren dromen.''

De eerstvolgende voorstelling van Max., `De vijfde kamer', gaat in april van start. Inl: 015-2122977 of www.tgmax.nl