Europese Unie legt deel geschillen bij

De regeringsleiders van de Europese Unie hebben gisteravond tijdens een speciale Europese topconferentie een deel van hun meningsverschillen over de aanpak van Irak bijgelegd.

Ze hebben geen gezamenlijk standpunt bereikt over de tijd die Irak krijgt om te tonen dat het geheel voldoet aan de eis van de Verenigde Naties tot ontwapening. Maar in een gezamenlijke slotverklaring stelden ze wel dat Irak ,,geen illusies'' hoeft te hebben: ,,Bagdad moet ontwapenen en onmiddellijk en volledig meewerken. Irak heeft heeft een laatste kans de crisis vreedzaam op te lossen.'' Geconstateerd wordt dat de militaire druk van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië ,,essentieel is geweest om de terugkeer van de wapeninspecteurs in Irak te bereiken''.

Premier Balkenende beklemtoonde na afloop dat de kwestie-Irak ,,de primaire verantwoordelijkheid is van de Veiligheidsraad van de VN'', zoals ook in de slotverklaring staat. Maar Frankrijk, Groot-Brittannië, Spanje en Duitsland blijven het oneens over de tijd die wapeninspecteurs nog moeten krijgen voordat tot een oorlog tegen Irak wordt besloten.

Secretaris-generaal Kofi Annan van de VN woonde het begin van de Eurotop bij en sprak de regeringsleiders kort toe. Tijdens de persconferentie die hij aansluitend gaf, riep hij op tot beëindiging van de internationale verdeeldheid over Irak. Transatlantische scheuren moeten worden hersteld, anders bestaat het risico van langdurige schade, waarschuwde Annan. Volgens Balkenende hebben de regeringsleiders ,,een signaal van eenheid, ondanks verschillende interpretaties'' afgegeven.

De Britse premier Tony Blair zei dat de Europese top ,,een sterke boodschap'' naar Irak heeft gestuurd, ,,wat ook de meningsverschillen zijn''. Hij had zich erbij neergelegd dat in de slotverklaring niet was opgenomen dat de aan Irak gegunde tijd snel opraakt.

De Franse president Jacques Chirac aanvaardde op zijn beurt dat in de verklaring niet staat dat de VN-wapeninspecteurs moeten zeggen of het zinvol is hun werk voort te zetten. ,,Zij moeten de tijd en de middelen krijgen die de VN-Veiligheidsraad nodig acht'', aldus de regeringsleiders.

De Duitse bondskanselier Gerhard Schröder sloot gisteravond voor het eerst een oorlog tegen Irak niet meer geheel uit. ,,Oorlog is niet onvermijdelijk. Geweld zou alleen als laatste redmiddel aangewend mogen worden'', aldus de verklaring. ,,Een concessie, een klassiek compromis om Europa er niet al te verdeeld bij te laten staan'', zei Schröder.

De EU wil met de VS samenwerken bij ,,volledige en effectieve ontwapening'' van Irak in het kader van de relevante resoluties van de Veiligheidsraad, speciaal resolutie 1441. ,,Wij willen dat op vreedzame wijze doen. Het is duidelijk dat de bevolking van Europa dat wil'', aldus de verklaring.

hoofdartikel: pagina 9

www.nrc.nl/doc: verklaring