Bidt voor vrede

Een oorlog tegen Irak is na de massademonstraties controversiëler dan ooit. In een serie interviews vandaag dominee A.W. van der Plas, voorzitter van de hervormde synode van de Samen op Weg-kerken, en ondertekenaar van een manifest van de Wereldraad van Kerken tegen de oorlog.

,,Als kerk kom je bij een mogelijke oorlog voor geweldige dilemma's te staan, net als de politiek. Binnen de Wereldraad van Kerken zijn er overtuigde pacifisten, die oorlog te allen tijde uitsluiten en mensen die dat niet doen. Ikzelf behoor tot de laatsten. Als er groot onrecht plaatsheeft en er een dreiging is van genocide, vind ik dat we niet terzijde kunnen staan en het kwaad zijn gang laten gaan.

Het Iraakse regime is verschrikkelijk en hoe eerder het weg is des te beter. Maar we geloven dat er eerst gezocht moet worden naar een vreedzame oplossing waarbij de wapeninspecteurs meer tijd krijgen. Daarom belegde de Wereldraad van Kerken op initiatief van de protestantse kerk in Duitsland enkele weken geleden een spoedbijeenkomst in Berlijn. Daarbij waren ook kerken uit de Verenigde Staten en het Midden-Oosten aanwezig. Tijdens dit overleg hebben wij het gezamenlijk standpunt geformuleerd dat oorlog slechts een uiterste redmiddel mag zijn.

Met de informatie die nu beschikbaar is, is een preventieve oorlog moreel niet gerechtvaardigd, daarom noemen we hem immoreel. In dit geval gaat het om een oorlog die niet beantwoordt aan het handvest van de VN. Als niet eerst de vreedzame weg wordt gezocht, maar direct geweld in beeld komt is dat een heel slechte stap. Immoreel is natuurlijk een zware term, een moeilijk punt. Militaire precisieacties tegen Sadddam Hussein en zijn massavernietigingswapens laten we daarbuiten. Die moeten in het uiterste geval kunnen. Dat is wat anders dan een volledige oorlog waarbij de bevolking, die nu al zwaar te lijden heeft onder het regime, extra lijdt. We hebben Irak niet alleen opgeroepen mee te werken met de wapeninspecties maar ook om verdere hulpverlening aan het lijdende volk van het land toe te staan. In Irak zijn een miljoen mensen direct afhankelijk van voedselhulp en een organisatie zoals Kerk in Actie is daar al aan het werk, heeft de contacten en het geld. Dat verdient ondersteuning, ook van de Iraakse regering.

Grote zorg is dat er in geval van oorlog een gevaarlijke situatie ontstaat voor christenen in Irak, waar zich trouwens de oudste kerken ter wereld bevinden, alsmede de verhoudingen tussen christenen en islamieten in het Midden-Oosten. Het manifest van de Wereldraad moet worden gezien als een dringende oproep tot bijvoorbeeld het bidden voor vrede en gerechtigheid. Daarnaast is het een steunbetuiging aan zowel de Amerikaanse kerken als die in het Midden-Oosten.

Ik ben niet bang voor kritiek op de politieke rol van de kerk, zoals in de jaren tachtig gebeurde ten tijde van de mogelijke plaatsing van kruisraketten in Nederland, toen kerken daartegen stelling namen. De politieke situatie was toen heel anders door de gepolariseerde verdeling in Oost en West.''