Winterbottom filmt zwart en lyrisch

Met zijn film `In this world' wil Michael Winterbottom laten zien dat vluchtelingen geen economische profiteurs zijn, maar slachtoffers.

De Engelse regisseur Michael Winterbottom zwalkt graag. Hij heeft geen eigen stijl en geen eigen onderwerp. De films die hij maakt worden bijeengehouden door een sluwe intelligentie die er keer op keer voor zorgt dat een bestaand genre of bekend onderwerp uit elkaar worden gehaald en door hem snel opnieuw in elkaar worden gezet met misschien een soort onsentimenteel humanisme en inktzwarte lyriek als rode draad. Films van Winterbottom hebben niet vaak een happy end.

Winterbottom maakte In this world, de film die op het festival van Berlijn drie prijzen won, om te laten zien dat vluchtelingen die erin slagen het westen te bereiken geen economisch profiteurs zijn, maar slachtoffers. Zijn vorig jaar uitgekomen film 24 Hour party people ging over de muziekscene in Manchester in de jaren tachtig. Winterbottom was vooral gecharmeerd van het feit dat hij de baas van een platenmaatschappij tot hoofdpersoon kon maken. ,,In de meeste films over muziek zijn zij juist de schurken.''

Winterbottom (1961), heeft inmiddels meer dan twaalf films gemaakt, waaronder een western (The Claim), een romantische komedie (With or without you), een Bonnie & Clyde variant (zijn debuut Butterfly kiss), een boekverfilming (Jude, naar Thomas Hardy's Jude the Obscure), een oorlogsdrama (Welcome to Sarajevo) en een dogma-achtig portret van mensen in de grote stad (Wonderland). Zijn volgende film, Code 46, wordt science fiction.

Winterbottom zegt zich in zijn methode geïnspireerd te voelen door Ingmar Bergman. Net als de Zweedse meester werkt hij graag met een kleine crew van steeds dezelfde mensen en maakt hij het liefst elk jaar een film. Andere filmmakers die hem inspireerden zijn Lindsay Anderson en Ken Loach. De films van Loach zorgden er zelfs voor dat Winterbottom politiek activist werd - hij voerde onder meer campagne voor Labour. ,,Ik merk dat ik me meer op mijn gemak voel in de wereld van de arbeidersklasse – alleen al doordat ik er zelf uit afkomstig ben. Ik hou van personages die direct zijn, die zeggen wat ze bedoelen en die worstelen met praktische problemen'', zei Winterbottom een paar jaar geleden in een gesprek met deze krant. Winterbottom ziet de hoofdrolspelers van zijn bekroonde film als vertegenwoordigers van de miljoenen mensen op deze wereld die de keuze moeten maken tussen het verdragen van gevaar en ellende en vluchten om elders een beter leven te beginnen. Een van de hoofdrolspelers van In this world, Jamal Udin Torabi, geboren in een vluchtelingenkamp in Pakistan, gebruikte het geld dat hij met de film verdiende om naar Engeland te gaan en politiek asiel aan te vragen. Zijn aanvraag is afgewezen. Als hij achttien is wordt hij waarschijnlijk uitgewezen naar Afghanistan, een land waar hij nog nooit geweest is.

`In this world' van Michael Winterbottom zal later dit jaar in de Nederlandse bioscopen te zien zijn.