Wetenschapsbladen beperken openheid

Een groot aantal wetenschappelijke tijdschriften gaat strengere maatstaven hanteren bij het publiceren van onderzoeksresultaten. Zo willen zij de kans op misbruik voor terroristische doeleinden verkleinen. De meeste tijdschriften maken de stap nog deze week bekend. Science publiceerde de verklaring zaterdag al op internet.

De oproep tot voorzichtigheid is een reactie op de verspreiding van brieven met miltvuurbacteriën in oktober 2001. Hij staat los van een eventuele oorlog in Irak of het soort primitief terrorisme waarmee Al-Qaeda dreigt.

Tot de zorgvuldiger toetsing werd afgelopen zaterdag opgeroepen in Denver. Daar werd de jaarlijkse vergadering gehouden van de AAAS, de American Association for the Advancement of Science. Het voorbereidend werk was vorige maand gedaan in een vergadering in Washington, op initiatief van de Amerikaanse microbiologische vereniging (ASM). Er zijn de afgelopen jaren artikelen over virus-onderzoek verschenen in Science en de Journal of Virology die zeer controversieel waren.

Behalve die bladen hebben ook tijdschiften als Nature, de New England Journal of Medicine en de Proceedings of the National Academy of Sciences zich achter het nieuwe beleid geschaard.

De `Verklaring over wetenschappelijke publicatie en veiligheid' telt vier punten. Punt één stelt bescherming van de integriteit van het wetenschappelijk proces voor alles. Artikelen moeten voldoende gedetailleerd blijven om toetsing en herhaling mogelijk te maken. Maar het tweede punt erkent dat bezorgdheid over misbruik van informatie voor bioterrorisme gerechtvaardigd is. In het derde punt wordt uitgesproken dat wetenschappers en hun tijdschriften ,,behoren na te gaan'' hoe zij de veiligheid (security) kunnen dienen. Het vierde punt besluit dat het in bepaalde gevallen nodig zal zijn artikelen aan te passen of te weigeren.