Tweedimensionele productcode

Verpakkingen van vrijwel ieder artikel zijn bedrukt met coderingen die informatie geven over de inhoud. De bekendste codering is de barcode. De hoeveelheid informatie die hierin opgeslagen kan worden, begint langzamerhand te beperkt te worden. Fabrikanten, distributeurs en winkeliers willen steeds meer informatie uit de codes kunnen halen. Bijvoorbeeld om vast te stellen of de artikelen behoren tot een productiebatch waarmee iets verkeerd is gegaan. Zoals de glasscherven die enkele jaren geleden in babyvoeding zaten.

Er is dus een alternatief nodig voor de barcode die wel voldoende informatie kan bevatten. Het Nederlandse bedrijf Codid Solutions staat op het punt een tweedimensionale code te introduceren die maximaal 32 decimalen kan bevatten, tegen 13 decimalen voor de barcode. 2DCS, zoals de code heet, bestaat uit een vierkant kader van minimaal 7 bij 7 mm. Hierin zijn ten hoogste 15 schuine lijnen aangebracht.

Het decoderen werkt als volgt. Een scanner tast het kader af en zoekt daarbij eerst het beginpunt. Dit is de linkeronderhoek van het kader waar de zijden wat dikker zijn. Dan wordt van de schuine lijnen het begin- en het eindpunt bepaald. Ook de snijpunten van de lijnen worden bepaald. De verzameling van deze punten wordt software-matig vertaald in een binaire string. Deze wordt vervolgens omgezet in begrijpelijke gegevens als productie- en houdbaarheidsdatum, batchnummer, productielijn en afnemer.

Marc van Dongen, business manager van Codid Solutions, somt de voordelen van 2DCS moeiteloos op. ,,In de eerste plaats kun je er veel meer gegevens in kwijt dan in de barcode. Maar 2DCS is ook veel kleiner dan de barcode. Verder is voor het kunnen scannen van de code maar 25 procent contrastwaarde ten opzichte van de achtergrond nodig. Bij de barcode ligt dat op 80 tot 90 procent.''

Ontwerpers en marketingmensen zijn blij met deze eigenschappen. Een lagere contrastwaarde biedt meer vrijheid bij het kiezen van kleuren van verpakkingen en producten. Een kleinere code is bovendien minder dominant aanwezig. Voorts is het mogelijk om een 2DCS aan te brengen op bijvoorbeeld een batterij. Een barcode is daarvoor ten enen male te groot. 2DCS kan desgewenst gereduceerd worden tot 3,5 mm in het vierkant. Maar dan kan hij maar 16 decimalen bevatten.

Een ander voordeel is dat 2DCS niet meteen onleesbaar wordt bij beschadiging. Als van een lijn slechts het begin- of het eindpunt zichtbaar is, kan uit de snijpunten met andere lijnen berekend worden waar het ontbrekende punt moet liggen.

Michaël Nieuwesteeg is enthousiast over 2DCS. Hij is directeur van het Nederlands Verpakkings Centrum, het kenniscentrum van de verpakkers. ,,Het is een innovatieve oplossing die het mogelijk maakt om artikelen op een individueel niveau te kunnen volgen in het logistieke proces. Daaraan is steeds meer behoefte. Bijvoorbeeld om merkenfraude tegen te gaan. Ik verwacht dan ook dat 2DCS veel gebruikt gaat worden.''

2DCS zal de barcode niet meteen vervangen. Zeker niet op producten die aan de kassa afgerekend worden, legt Marc van Dongen uit. ,,Supermarkten moeten dan eerst investeren in nieuwe scanners. Het zal een aantal jaren duren voordat dat gebeurd is. Voorlopig staan er dus twee coderingen op de verpakkingen.''