Mannen van principes

Wat een godsvrucht voor de vrede. De Iraakse minister van buitenlandse Irak Tariq Aziz legde in Assisi uit dat Jezus Christus eigenlijk bedoeld had dat Saddam zich voor de waardigheid en vrijheid mag verzetten tegen bruten als president Bush. Dat was zijn antwoord op het verzoek van een Italiaanse vrouw of Saddam zou willen meewerken met de wapeninspecteurs. Kortom, volgens Jezus Christus mag hij in het aangezicht van bruten zijn biologische en chemische wapens houden.

Netwerk had Antoine Bodar uitgenodigd naar Assisi. Dat liet het knappe prelaatje zich geen twee keer zeggen en als een echte reporter stond hij daar te zalven door de microfoon terwijl Aziz achter zijn rug door een kordon veiligheidsagenten uit zijn auto werd geholpen. Buiten beeld stond een échte Netwerk-reporter voor hem met kritische vragen als ,,is dit geen propaganda?''

Zo gaat dat altijd met propagandastunts. Ze slagen omdat ze zulke aantrekkingskracht hebben voor journalisten die ze willen ontmaskeren. En zeg nou zelf: had u de met gesloten ogen knielende Aziz willen missen? Ik niet. Bodar ook niet. ,,Degenen die het leven van Christus gestalte geven, moeten alles doen om de vrede te bevorderen'', verklaarde die. ,,Ik ga ervan uit dat Aziz met de meest oprechte gevoelens komt.'' Ik ook. Zijn devotie voor Saddam is oneindig groot.

Toch werd de goodwill-missie doorkruist door onaangename beelden. Aziz weigerde tijdens een persconferentie antwoord te geven op vragen van een Israëlische journalist. En op het Journaal zag ik het gebed van een nationale Irakese religieuze voorman: ,,Oh moslim, achter u staat een jood. Hak het hoofd eraf.'' Daarbij trok hij zijn sabel en de menigte begon enthousiast te juichen.

Aziz mocht praten met de paus. Zijn begroeting ,,good morning, your holiness'' en het handje schudden kwamen in beeld. Maar achteraf bleek de paus niet helemaal tevreden. Een bisschop was dat persoonlijk aan Saddam komen vertellen en ik zag hen samen praten.

Typisch katholiek geschipper. Dat doen de gereformeerden beter. Die handelen volgens principes. En als ze niet volgens principes handelen, tonen ze voor het publiek hun heftige gewetenswroeging en dat telt ook, ook al komt het pas zeven jaar na een massamoord. Ferme mannen als Mient Jan Faber en Jan Pronk. Faber is voor de oorlog tegen Saddam, Pronk is principieel tegen. Tegen de Amerikaanse kruisrakettenbeweging streden Faber en Pronk nog samen. De massa's op straat waren groter. Twee vandaag zocht naar een verklaring van het verschil met vroeger. Mij lijkt dat Irak nog ver weg is. De kruisraketten moesten indertijd hier komen. Vredesdemonstranten dachten voor het eigen hachje op te komen, net als de voorstanders van plaatsing. De angst voor een beperkte kernoorlog op Nederlands grondgebied was indertijd nog groter dan het huidige engagement. Na allerlei terreuraanslagen ligt Irak dichter bij Amerika dan Nederland.

Is Pronk wel zo fel tegen oorlog? Ik zag hem zaterdagavond enthousiast in de anti-oorlogsdemonstratie meelopen en daarna twee keer in discussie, in Twee vandaag met Arend-Jan Boekesteijn en in het religieuze programma Heilig vuur met Afshin Ellian. Hij zei dat hij stond voor ,,de humanitaire imperatief''. Ellian vroeg wat het was. Nou, Pronk kwam op voor de mensen zonder stem. Dat is een populair standpunt. Faber doet dat ook en hij is niet eens zestien jaar minister geweest. Ik zou hen wel eens met elkaar willen zien debatteren over de humanitaire imperatief. Daar zijn er kennelijk twee van.

Pronk zei dat de Amerikanen in de Golfoorlog met chemische stoffen vochten die nog net mogen. Ellian antwoordde dat Pronk dit zelf had toegestaan, omdat hij toen in het kabinet zat.

Pronk zou voor de oorlog zijn, als de Veiligheidsraad daartoe een resolutie zou aannemen. Dat had hij eerder tegen Boekesteijn gezegd. Dan mogen de verdedigingsraketten in Turkije worden geplaatst. Een mooie, principiële discussie. Alsof het Saddam iets uitmaakt. Maar als de Veiligheidsraad wil ingrijpen, mag Amerika volgens Pronk die chemische stoffen inzetten. Ik ben benieuwd naar zijn publieke wroeging als het resultaat niet bevalt.

    • Maarten Huygen