Hulp van dikke mensen

Eerst maar het eenzame hoogtepunt van de reportage die het IKON-nieuwsprogramma Factor morgen aan de hongersnood in Ethiopië wijdt. Factor volgt James Morris, de Amerikaanse directeur van het Wereldvoedselprogramma (WFP), de VN-organisatie die overal ter wereld de hongerenden voedt. En Factor is niet de enige in Morris' kielzog. We zien een colonne vierwielaangedreven auto's over stoffige wegen suizen. The Washington Post, Christian Science Monitor, Boston Globe, en de onvermijdelijke cameraploegen, ze zijn allemaal aan boord.

De sprinkhanenplaag strijkt even later neer in de arme nederzetting die daartoe door het Wereldvoedselprogramma omwille van de public relations is uitverkoren. De even schrale als schuchtere bewoners lijken bij elkaar gedreven. Camera's cirkelen hongerig om hen heen. Een presentator gaat door de knieën, want dan heeft hij de zittende hongerlijders als achtergrond.

WFP-baas Morris, die een grote gelijkenis vertoont met Archie Bunker, stelt de bevolking ongevraagd gerust. Daarmee boekt hij verrassend veel succes. ,,We hebben de overheid verteld van onze problemen'', zegt een plaatselijke leider. ,,En wij krijgen hulp van dikke mensen. We zijn blij dat u zo dik bent. Dat schenkt ons vertrouwen.''

Factor stelt een belangrijke vraag aan de orde: Ethiopië krijgt al zolang voedselhulp, waarom wordt er niet structureel iets aan die voedselsituatie gedaan? Jammer genoeg leveren de programmamakers geen antwoord. De reportage schiet alle kanten op, maar nooit de diepte in. Fraaie maar nietszeggende beelden worden begeleid door Amerikaanse plattelandsmuziek.

De Ethiopische econoom Berhanu Nega legt nog het meest de vinger op de zere plek met zijn kritiek op de Ethiopische politiek. ,,Een samenleving die afhankelijk is van voedselhulp, is ten dode opgeschreven'', zegt de econoom. ,,Hulp hoort slechts tijdelijk te zijn. In Ethiopië is de hulp het tijdelijk karakter kwijt: structureel.'' Alex de Waal zegt dat in zijn boek Famine Crimes nog harder: een hongersnood is altijd het gevolg van falend beleid. Hulporganisaties helpen vooral falende heersers om in het zadel te blijven.

Factor: Dertien maanden zon, IKON, morgen, Ned.1, 23.15-23.38u.