Draadloos internet voor witte plekken

Er is hoop voor de bewoners van witte plekken op de kaart van Nederland zonder snel internet. In Twente kunnen bewoners nu draadloos surfen en e-mailen.

Theo Scholte Lubberink wijst over de besneeuwde daken van Losser, in Overijssel. ,,In een straal van drie kilometer, met uitschieters tot een kilometer of zes, kunnen inwoners van Losser nu internetten via de ether.'' De projectleider draadloos internet van het Hengelose bedrijf IntroWeb staat op het dak van het gemeentehuis in Losser. Hij toont de antennes waarmee IntroWeb de gemeente voorziet van breedbandinternet. Via de ether in plaats van via kabel of ADSL. Abonnees van IntroWeb hebben thuis een speciaal modem met antenne. Een abonnement kost tussen 27,50 en 67,50 euro per maand.

Op veel plaatsen in Nederland kunnen internetgebruikers nog niet surfen via een snelle verbinding. Breedbandinternet ontbreekt voornamelijk op het platteland. Volgens de Vecai, de vereniging van kabelbedrijven, heeft ruim een kwart van de Nederlandse huishoudens nog geen (geschikte) kabelverbinding. KPN Telecom schat dat 15 procent van de huishoudens nog niet kan worden aangesloten op ADSL. Veel computergebruikers `in buitengebieden' kunnen alleen maar internetten via de telefoon. Dat is trager dan kabel en ADSL. Bovendien kost dat telefoontikken; kabel en ADSL kosten een vast bedrag per maand.

Draadloos internet via de ether lijkt een aantrekkelijk alternatief voor gebieden waar kabelbedrijven niet willen investeren en die te ver liggen van een ADSL-centrale. Bijvoorbeeld in Twente. Daar biedt de Hengelose provider IntroWeb draadloos internet, aanvankelijk alleen voor zakelijke gebruikers, maar sinds kort ook voor particulieren. Tweehonderd bedrijven hebben een zendmast op het dak en daarmee een breedbandverbinding met internet. ,,Deze oplossing is niet geschikt voor particulieren'', zegt directeur Arwin van Garderen in het kantoor van IntroWeb in Hengelo. ,,Antenne en ontvanger kosten samen circa 2.500 euro; dat is te duur voor particulieren. Bovendien moet er een zichtverbinding zijn tussen zender en ontvanger.'' Maar de particuliere markt blijft trekken. Van Garderen: ,,Wij zijn een zakelijke provider. Ons netwerk is bezet in werktijd. Van 17.00 tot 8.00 uur is het onrendabel stil.''

Na enig speurwerk op internet kwamen Van Garderen en Scholte Lubberink uit bij de Amerikaanse fabrikant Navini. Dit bedrijf, dat is opgericht door voormalige defensiemedewerkers, heeft een techniek ontwikkeld om eenvoudig draadloos te internetten. Het modem is relatief klein en goedkoop, zicht op een centrale antenne is niet nodig en het bereik is drie tot vier kilometer. Een optionele buitenantenne bij de gebruiker verbetert de ontvangst.

,,Uniek aan de oplossing van Navini is dat de centrale antenne bestaat uit acht kleinere antennes'', zegt projectleider Theo Scholte Lubberink. ,,Deze zijn opgesteld in een ruit. Het systeem van Navini bepaalt met onder meer GPS waar de klant zich bevindt ten opzichte van de verzameling antennes. De antenne die staat opgesteld in de richting van de klant gaat het sterkst uitzenden. Zo kunnen wij die gebruiker gericht aanstralen en benutten we het relatief kleine vermogen van de zender optimaal.'' De techniek van Navini is volgens Scholte Lubberink te vergelijken met een zaklamp in plaats van een gloeilamp (zie schema). Het systeem heeft een gelimiteerd vermogen van 100 mW.

In de zomer heeft IntroWeb de apparatuur van Navini getest. Na aandacht in de lokale Twentse media verzamelde een computerwinkel in Losser bijna 400 handtekeningen. Of ze alstublieft in hun gemeente wilden beginnen met draadloos breedbandinternet. IntroWeb plaatste een zendmast op het gemeentehuis en sinds oktober is het systeem letterlijk in de lucht. IntroWeb heeft nu 280 klanten. De provider biedt drie abonnementen, afhankelijk van de snelheid waarmee men surft: een verbinding van 128 kbps (kilobit per seconde) kost 27,50 euro per maand, een 512 kbps-abonnement is 47,50 euro per maand en 1 Mbps kost 67,50 euro per maand. De snelheid is vergelijkbaar met ADSL. IntroWeb waarschuwt trouwens dat het (nog) geen zin heeft om in bepaalde gebieden het snelste abonnement te nemen. De verbindingen zijn niet overal in Losser optimaal. De eenmalige aansluitkosten zijn 295 euro.

Na Losser volgt Denekamp. Daar hebben zich al 120 mensen ingeschreven. Daarna komen Holten, Aalten en de omliggende plaatsen aan de beurt. IntroWeb wil niet heel Nederland voorzien van draadloos internet. De Hengelose provider richt zich op de witte plekken op de breedbandkaart. In de Randstad is bovendien te veel kans op storingen, omdat daar veelvuldig van draadloze verbindingen wordt gebruikgemaakt. Scholte Lubberink: ,,Het systeem van Navini is wel tot op zekere hoogte in staat om storingen `uit te nullen'.''

Hoe veilig is draadloos internet? Van Garderen: ,,Iedere continue verbinding met internet is onveilig.'' De gebruiker moet zelf veiligheidsmaatregelen nemen, zoals viruscheckers en firewalls, vindt de provider. IntroWeb past wel een eenvoudige vorm van versleuteling (encryptie) van de data toe. Verder gebruikt Navini een eigen protocol, in tegenstelling tot de openbare WiFi-standaard (IEEE 802.11b). Van Garderen hoopt dat er nu duidelijkheid komt over frequenties die speciaal voor draadloze toepassingen zouden worden geveild, de zogenoemde WLL-frequenties, ofwel wireless local loop. ,,Er wordt in Nederland veel gepraat over wireless, draadloos internetten. Maar het aantal operationele projecten valt fors tegen.''