Wat is wijsheid?

De meest gestelde lezersvraag luidt: `wat is wijsheid?'. Altijd ter afsluiting van een relaas vol ellende of twijfels. Op nummer één van de huidige wat-is-wijsheid topvijf staat het voorstel dat de Dexia Bank voorlegt aan leasedeelnemers met (dreigende) schulden. Die kunnen, wanneer hun overeenkomst afloopt, kiezen uit vier opties wanneer ze ingaan op het aanbod en daarmee afzien van juridische acties tegen de bank.

Het gaat altijd om het bekende beleggersdilemma. Verkopen van de gehaven -de aandelen en de leenschuld (geleidelijk) aflossen. Of niet verkopen en wachten op betere tijden. Niemand heeft zoveel wijsheid in pacht dat hij weet wat de aandelen in een leaseportefeuille de komende jaren gaan doen.

Maar één aspect is wel duidelijk: je moet je schuld aflossen, in één keer of geleidelijk. En daar zit de pijn. Met name bij de mensen die verslaafd waren aan de Legio Lease pretpakketten en er soms meer dan tien hadden lopen. Net een gokverslaving: het gaat een paar keer goed en dan blijf je doorgaan. Soms voor honderdduizenden euro's.

Wat is wijsheid? Geen aandelen verkopen op het (vermeende) dieptepunt van de markt. Wie verkoopt, profiteert immers niet meer van een eventueel herstel. Komt er een herstel, dan vermindert dat je schuld, maar de rente op je schuld loopt gewoon door. Wie dat kan betalen, kan overwegen zijn contract te verlengen en op een gunstig moment te stoppen.

Wie zich bedrogen voelt door Legio Lease (dochter van Dexia) of hun tussenpersonen (nummer twee in de topvijf) en daarom niet wil doorgaan met Dexia is vermoedelijk duurder uit. Maar dan kan je wel meedoen met de (vermoedelijke langlopende) rechtszaak die de Stichting Leaseverlies heeft aanspannen tegen de bank (www.leaseverlies.nl). Deze juridische optie moet je afwegen tegen Dexia's aanbod (www.dexia-aanbod.nl).

Op één punt zijn die twee opties kwantificeerbaar. Wie zijn contract(en) verlengt en niet met Dexia meegaat, betaalt meer rente dan de vergelijkbare deelnemer die kiest voor de bank en bovendien wat gunstiger voorwaarden krijgt. Het verschil tussen die twee rentebedragen is de prijs die je betaalt voor meedoen in de rechtszaak en de kans dat je je geld (ten dele) terugkrijgt, of de kans op een herstel van je aandelen. Wie overigens niet kan betalen en dat kan bewijzen, komt mogelijk in aanmerking voor een noodregeling, de hardheidsclausule.

Op plaats drie van de topvijf staan de banken met de door de wet opgelegde plicht hun effectenklanten te kennen, qua risico en rendement. Daartoe vragen ze lijsten met indringende vragen in te vullen. Die actie roept veel onbegrip op, want net nou iedereen veel geld (op papier) is verloren, komt men met zo'n nadat-het-kalf-verdronken-is maatregel van de toezichthouders.

Wat is wijsheid, voor een leek op geldgebied? Je kan die lijsten niet invullen en zonder enige hulp van de bank gaan beleggen. Bijvoorbeeld via internet en bij dezelfde bank. Die service is in vergelijking met de faciliteiten van een jaar of tien, vijftien geleden enorm vooruitgegaan en eenvoudig te bedienen. Ook voor een leek? Ja, want je moet het (eenmalig) opstellen van een beleggingsplan los zien van het wijzigen van je beleggingen. Zo'n plan rolt als deelplan uit een (totaal) financieel plan, wat geen werk is voor een leek. Heb je een lange-termijnbeleggingsplan, dan is het zelf bijhouden ervan (via internet) niet zo moeilijk. Zo vaak hoef je immers niet te muteren.

Een trouwe klant op de topvijf is het achtergestelde deposito van 7 procent dat de DSB (Dirk Scheringa Beheer) Bank in Wognum biedt. Achtergesteld betekent dat de terugbetaling aan het einde van de looptijd achtergesteld is bij de overige schuldeisers van de bank, in het uitzonderlijke geval van een faillissement. Daarnaast valt het achtergesteld deposito niet onder de Collectieve Garantieregeling van de banken. Zie ook www.dsb.nl.

Al surfend over internet stuiten mensen op dit deposito en komen de vragen los. `Waar ligt Wognum?' `Nooit van deze Turkse bank gehoord. Weet De Nederlandsche Bank (DNB) ervan?' `Hoe groot acht u de kans dat zij failliet gaan?' Zie hiervoor www.dnb.nl. Of bel 0900-520 0520; 0,35 euro per gesprek. Maar daar krijgt u geen antwoord over kansen van een faillissement. Dat krijgt u nergens. U doet gewoon mee voor eigen risico.

Ten slotte op plaats vijf de vraag hoe je het successierecht (de erfenisbelasting) kan drukken. Mede ingegeven door de wijzigingen in het erfrecht en de successiewet. Die belasting is niet hoog voor de achterblijvende partner en de kinderen, maar wel voor andere erfgenamen. Er zijn fraaie constructies denkbaar. Bijvoorbeeld deze: arme, vrijgezelle, jonge neef wordt geregistreerd partner van rijke, oude, vrijgezelle tante, in gemeenschap van goederen. Direct na het ja-woord beschikt hij over de helft van haar vermogen zonder één cent schenkingsrecht te hoeven betalen. Overlijdt tante, dan krijgt hij een aanzienlijke vrijstelling van successiebelasting. Alsof die neef een hoofdprijs in de loterij wint. Dat is wijsheid!