Tel uit je winst

De bakker in de straat gooit er met zijn pet naar. De klachten over zijn brood nemen dagelijks toe. Op de dag dat de Consumentenbond met een vernietigend oordeel komt, besluit de bakker zijn leven te beteren. Vroeger op, beter bij de les.

Geen klant is het ontgaan: het brood smaakt vanaf dag één beter. Maar dan opeens blijkt de prijs met meer dan 10 procent te zijn verhoogd. De klanten in de winkel reageren verdeeld. Een terechte aanpassing, want de bakker werkt voor hetzelfde brood harder, zegt een minderheid. Onterecht, zeggen de meeste klanten. Als hij na zoveel jaren eindelijk zijn werk naar behoren doet, hoeft hij niet direct de prijs omhoog te gooien.

De accountant maakt in het bedrijfsleven vergelijkbare reacties los als in de bakkerszaak. Probleem is alleen dat een alternatief voor de plaatselijke bakker gemakkelijker te vinden is. Na de affaires met onder meer Enron en met KNPQwest in Nederland is de controle op de cijfers beter geworden, althans de regelgeving is aangescherpt. Dat kost bij alle accountants meer mankracht. En dus meer geld.

Geen toeslag, geen handtekening ter goedkeuring.

Bij twee grote beursfondsen zijn de gestegen kosten van de accountant inmiddels bekend. Chipmachinefabrikant ASML betaalt Deloitte zo'n 15 procent extra voor de controle van de cijfers over 2002. Pikant, want financieel bestuurder (en oud Deloitte-accountant) Peter Wennink van het zwaar verliesgevende bedrijf staat bekend als een kritische klant. ,,Accountants profiteren van de affaires waarin zij zelf een belastende rol hebben gespeeld'', is zijn duidelijke stelling. Maar ja, alternatieven zijn schaars, want de nodige fusies hebben het aantal grote accountantbureaus tot vier teruggebracht. En alleen zij kunnen in de praktijk de grote bedrijven bedienen, zeker gezien de hoge snelheid die tegenwoordig is gewenst.

Philips presteerde het deze week om meer dan 250 pagina's in boekvorm bij de presentatie van de jaarcijfers af te leveren. In nauwelijks zeven weken na het sluiten van het boekjaar moest KPMG de deugdelijkheid van de cijfers controleren. De accountant kreeg 10 procent meer dan een jaar eerder: in totaal 7 miljoen euro. Hard werken dus, en op veel andere – meer lucratieve – opdrachten hoeven de accountants niet meer te rekenen: die besteedt Philips aan concurrenten uit om te voorkomen dat een accountant zijn eigen advieswerk zit te controleren.

Wie indruk wil maken in de financiële wereld moet in zijn eerstvolgende jaarverslag een daling van de accountantskosten laten zien. Maar ook weer niet te veel, want anders vertrouwt niemand meer zijn cijfers.

    • Erik van der Walle