Sterren en hun media-bedilzucht

In een pas vertaald boek schrijft de Britse journalist Toby Young over de almacht die sterren willen hebben over wat de media over hen publiceren. Paul Steenhuis spreekt met de auteur.

Drie conflicten tussen sterren en de media spelen op dit moment, alledrie hebben ze dezelfde inzet: de ster is het niet eens met wat de journalisten tonen of schrijven over hun leven. De sterren eisen meer controle over wat er over hen wordt getoond en geschreven.

Kort samengevat gaat het om de volgende zaken:

In Londen diende voor de rechtbank deze week de zaak van het filmsterren echtpaar Catherine Zeta Jones en Michael Douglas. De Hollywood sterren eisen schadevergoeding van het glamourblad Hello!, omdat die ongeautoriseerde foto's van het huwelijk van het paar in New York in 2000 publiceerden - drie dagen voordat het concurrerende blad OK! uitkwam met de officiële huwelijksfoto's. Het paar had het blad de rechten op die foto's verkocht voor bijna 2 miljoen euro. Volgens Zeta Jones (33) en Douglas (25 jaar ouder) heeft Hello! inbreuk gepleegd op hun privacy, en hun carrière beschadigd. Vandaar dat ze ongeveer een miljoen schadevergoeding eisen. Bijzonder schadelijk, zei Zeta Jones, was ondermeer de `illegaal' genomen foto, waarop te zien is dat Douglas de verse bruid bruidstaart voert: `Ik wil niet dat ik gefotografeerd word als mijn man een lepel in mijn keel schuift'', zei Zeta Jones maandag tegen de rechter. Het paar had alle 350 gasten in het Plaza Hotel laten fouilleren op fototoestellen. Van een publiciteitsagente van het concurrerende blad Hello! kreeg de rechter te horen dat het nogal `kinderachtig 'was om te denken dat een huwelijk met 350 gasten in een hotel als iets beslotens en privé behandeld kon worden.

Supermodel Naomi Campbell heeft afgelopen week het Hogerhuis in Groot-Brittannië verzocht een uitspraak van het hoogste gerechtshof terug te draaien. Dat hof van beroep heeft afgelopen oktober geoordeeld dat een artikel in de krant Daily Mirror, waarin stond dat Campbell aan drugs verslaafd was, niet onrechtmatig was. Omdat Campbell wel verslaafd was, hoewel ze beweerd had dat het tegendeel waar was. Eerder had een rechter haar gelijk gegeven, en moest de krant haar schadevergoeding betalen. Door de uitspraak in oktober moest Campbell de krant weer schadevergoeding betalen.

Geen rechtszaak, maar wel een aanhoudend kemphanen gevecht is ontstaan naar aanleiding van de pas uitgezonden tv-documentaire Living with Michael Jackson. De popster beweert dat journalist Martin Bashir, ondanks contracten, hem `verraden' heeft, door zijn kinderen te veel in beeld te brengen, en door hem af te schilderen als een man die met oneerbare bedoelingen het bed deelt met jongens. Jackson laat op 20 februari in de VS een twee uur durende documentaire zien met beeldmateriaal waaruit moet blijken dat Bashir niet deugt, en hij wel.

BOEK TOBY aYOUNG

Over deze bedilzucht van sterren schrijft de Britse journalist Toby Young in zijn pas vertaalde boek Hoe je vrienden verliest & anderen kwijtraakt; Beroemd zijn is een kunst (uitg. Vassallucci). Young was begin jaren negentig van Londen naar New York verhuisd, om daar voor het topblad voor sterren en beroemdheden Vanity Fair te gaan werken. In een dagboek-achtige stijl schrijft hij over zijn belevenissen en leven daar, en vooral over hoe hij daar mislukt. Hij werkt weliswaar voor het topblad, maar krijgt maar geen toegang tot de sterren, en als hij dat al krijgt verknalt hij de boel steeds door zijn veel te open en kritische aanpak. Langzaam ontdekt hij dat in Amerika, anders dan in Groot-Brittannië, de journalisten volledig aan de leiband van de sterren en hun publiciteitsagenten lopen. Hij komt bijna nooit voorbij de `klembordnazi's' (de mensen aan de deur met de gastenlijst), en als hem dat wel lukt wordt dat door zijn hoofdredacteur niet op prijs gesteld: `Blijf weg van beroemdheden', krijgt hij te horen. Alleen wat sterren willen dat in de bladen komt, komt in de bladen, volgens Young: `De houding van het Manhattanse perskorps jegens sterren in hun midden was er een van voorspelbare kruiperige eerbied'', schrijft hij. Young was onlangs in Nederland om over zijn boek te praten. ,,Amerikaanse journalisten ruilen hun ballen in, om toegang tot de sterren te krijgen.'' Hij kon niet tegen die houding, en is nu terug in Londen, waar hij ondermeer voor het kritische blad The Spectator schrijft. ,,Als je de waarheid over sterren wil lezen kun je het beste de echte Amerikaanse roddelbladen lezen: zij zijn onafhankelijk. Glamourbladen zijn publiciteitsmachines voor de sterren.'' Dat sterren zo'n goden status bereiken, begrijpt hij wel - `ze vertegenwoordigen een soort archetypische helden', waar altijd behoefte aan is.' Maar juist daarom moeten ze kritisch gevolgd worden, vindt Young. Om te voorkomen dat ze door hun populariteit ongezond veel autoriteit krijgen. Hij is tegen de vergaande belangenverstrengeling van pers en sterren. ,,Sterren doen altijd zo zielig over hun privacy - ze willen nooit etend op de foto bijvoorbeeld- en doen alsof ze het slachtoffer zijn van hun beroemdheid. Onzin. Wat een slachtoffers, met zoveel geld en zoveel invloed. Behalve aanbidding hoort bijsterrendom ook kritische nieuwsgierigheid. Niet hun privacy, maar de persvrijheid is in het geding.''

Zijn mening wordt gedeeld door media-juristen, die vrezen dat als bijvoorbeeld het echtpaar Zeta Jones en Douglas in het gelijk gesteld wordt, dat een revolutie voor de media zal betekenen. De Britse media-jurist Mark Stephens zei deze week in The New York Times dat als het echtpaar de Hello!-zaak wint, de pers alleen nog maar `door Hollywood-spindoctors goedgekeurde foto's van beroemdheden' kan plaatsen. `We zullen sterren dan nooit meer au naturel zien.'