OOST-EUROPA

De kernenergie in Midden- en Oost-Europa is voornamelijk een erfenis van de Russen. In de tijd dat de Sovjet-Unie nog heer en meester was, ontwierpen sovjetingenieurs de ene kerncentrale na de andere voor de satellietlanden. Het communistische Tsjechoslowakije bouwde centrales in Dukovany en Temelín (in het huidige Tsjechië), Mohovce en Bohunice (in Slowakije). De Donau werd gezien als ideaal afvoerkanaal van koelwater: in Hongarije werd in Paks een centrale gebouwd langs de rivier, in Bulgarije, honderden kilometers stroomafwaarts, een centrale in Kozlodoej en in het Roemeense Cernavoda werd een begin gemaakt met de bouw van een centrale.

De Baltische landen, toen onderdeel van de Sovjet-Unie en nu op de drempel van de Europese Unie, kregen een centrale in Litouwen (Ignalina). In Joegoslavië werd in de jaren zeventig door de Amerikanen een centrale gebouwd op de (toen nauwelijks bestaande) grens van Slovenië en Kroatië.

De kandidaten die op 1 mei 2004 feitelijk zullen toetreden tot de Europese Unie brengen met elkaar zes grote kerncentrales mee. Als Bulgarije en Roemenië in 2007 volgen, komen daar nog twee bij.

De Europese Unie heeft de sluiting geëist van de oudste generatie reactoren: de VVER 440-230 en de RMBK. De tweede generatie, VVER 440-213 en VVER 1000, wordt of is vernieuwd met westerse technologie. Litouwen wordt voor 2009 helemaal gesloten. Slowakije moet voor 2008 een deel van Bohunice sluiten. Bulgarije heeft twee reactoren in Kozlodoej onlangs gesloten en probeert nog onder het definitieve sluiten van twee andere reactoren van dezelfde centrale uit te komen.

Na de toetreding tot de EU zullen reactoren overblijven in Temelín en Dukovany (Tsjechië), Paks (Hongarije), Bohunice en Mohovce (Slowakije), Krško (Slovenië) en Cernavoda (Roemenië).

Het kernenergievrije Oostenrijk wil dat de Tsjechen de centrale van Temelín sluiten, vijftig kilometer van de Oostenrijkse grens. De Europese Commissie kan die eis niet ondersteunen omdat het acquis communautaire (bundeling van wetten en regels van EU-landen) het gebruik van kernenergie in Europa niet verbiedt.