In Israël spreekt de vis voorlopig geen Hebreeuws

,,Bij ons spreken de vissen geen Hebreeuws.'' Dat is ook een manier om te zeggen dat het geen goed idee is vis te eten die voor de Israëlische kust in de Middellandse Zee wordt gevangen. Miljoenen kubieke meters rioolvuil hebben door falend onderhoud van de rioolbuizen in Tel Aviv een groot deel van de zee vergiftigd.

Als vissen geen Hebreeuws spreken, is er natuurlijk wat bijzonders aan de hand. Met deze tot de verbeelding sprekende tekst attendeerde een restaurant in een advertentie erop dat er geen door rioolvuil verziekte vissen worden opgediend. De overheid had de gretig vis verslindende Israëliërs gewaarschuwd zich niet aan dit edele voedsel te wagen. Kweekvissen uit de vijvers in de Dode Zee, uit het meer van Tiberias, geïmporteerde kreeften, garnalen en mosselen zijn wel veilig. Die worden niet voor de kust van Tel Aviv gevangen. Dat stelt de al door oorlogsgevaar zenuwachtige Israëliërs toch niet helemaal gerust. Zij ontwijken het gevaar als een school vluchtende vissen. In de visrestaurants staren de obers dan ook naar lege tafels.

Het onheil is ontstaan doordat de zwaar verouderde en slecht onderhouden stadsriolering de watervloed niet kon verwerken die een woeste wolkbreuk over Tel Aviv uitstortte. Om te voorkomen dat de mensen in grote delen van de stad door rioolwater zouden moeten baggeren, kozen de ingenieurs voor het afvoeren ervan naar de zee. De pijpen hadden niet voldoende capaciteit om het rioolvuil naar de waterzuiveringsinstallaties te leiden.

De herstelwerkzaamheden vorderen intussen langzaam. Dagelijks wordt nog 60.000 kubieke meter rioolwater in zee gespoten. Als de grote Amerikaanse aanval tegen Irak begint, gaat al het rioolvuil weer met volle kracht de zee in. De gemeente Tel Aviv zegt dat dit een veiligheidsmaatregel is. Een raket zou een gat in de stadsriolering kunnen slaan waardoor een groot deel van Tel Aviv een rioolmodderpoel zou worden. De vissen zullen dus nog wel enige tijd geen Hebreeuws praten.

Luchtvervuiling en vergiftiging van de ondergrondse waterbronnen vreten aan de kwaliteit van het dagelijks leven. Een land in oorlog heeft weinig aandacht voor ecologie. Al paar jaar voeren duikers van een speciale militaire eenheid processen tegen de staat Israël. Ze zeggen kanker te hebben opgelopen door het oefenen in het zwaar vergiftigde water van de Kishon-rivier, nabij Haifa. Enkelen zijn al overleden.

Ook in de lucht is het niet pluis. Steeds vaker waarschuwt de radio voor zware luchtvervuiling boven Tel Aviv. Mensen wordt aangeraden zich dan niet in te spannen en als het kan binnen te blijven. Statistieken hebben uitgewezen dat in de metropool Tel Aviv jaarlijks duizend mensen aan de gevolgen van luchtvervuiling sterven. Industrie, auto's, maar vooral de bussen stoten dat vuil de lucht in.

Nodig is dat niet, omdat er wel dieselolie is die betrekkelijk schoon verbrandt. Maar die dieselolie is duurder dan de goedkopere, moordende soort. Wie bekommert zich om het leven als het geld kost? In een land in oorlog liggen prioriteiten elders. Israël heeft vrede broodnodig om te kunnen investeren in ecologisch zelfbehoud. Zo niet dan wordt Israël, het bijbelse land van melk en honing, onleefbaar.