Gezagvoerder Geurt

Toen in 1991 de Sovjet-Unie uiteenviel, dacht ik dat het met de grote sovjetschaakmachine ook wel snel gedaan zou zijn. Dat viel erg mee. Onder de beste tien schakers van de wereld zijn er zes uit de voormalige sovjetrepublieken, aan jonge talenten en trainers die hen willen opleiden is daar geen gebrek en belangrijke toernooien zijn er ook nog steeds.

Vorig jaar werd in Moskou het eerste Aeroflot Open gespeeld. Het had een hoog prijzengeld en voor buitenlanders was het aantrekkelijk door een zeer goedkoop arrangement van vliegreis en verblijf in hotel Rossija, vlakbij het Rode Plein. Sommige Russen waren erg verbaasd dat het toernooi inderdaad doorging op de manier zoals het aangekondigd was.

Het tweede Aeroflot Open, dat deze week is begonnen, wordt het sterkste open toernooi uit de geschiedenis genoemd en dat zou wel eens waar kunnen zijn. Verdeeld over drie groepen zijn er 481 deelnemers, onder wie 143 grootmeesters. De eerste prijs in de hoofdgroep is 25.000 dollar, het totale prijzengeld 150.000 dollar. Net als vorig jaar is Loek van Wely erbij, die het toen slecht deed, maar nu in het Corustoernooi heeft laten zien dat zijn traditionele terugval in het koude seizoen geen ijzeren wet hoeft te zijn.

De oud-wereldkampioenen Vasili Smislov en Boris Spasski spelen niet mee, maar waren wel op de openingsceremonie. Anatoli Karpov zal ook nog wel een kijkje komen nemen en van wereldkampioen Vladimir Kramnik was er een brief waarin hij de organisatoren prees omdat ze deze keer hadden afgezien van het moordend snelle speeltempo dat door de FIDE wordt gepropageerd. Er wordt nu gespeeld zoals het hoort: één partij per dag en maximaal zeven uur per partij.

De officials van het Aeroflottoernooi hebben tijdelijk de titels piloot, navigator, steward en stewardess gekregen en de daarbij behorende pakjes aangetrokken. Ik zag een foto van wedstrijdleider Geurt Gijssen in een pilotenuniform, als ware hij de zich voor arts, advocaat en piloot uitgevende schavuit die door Leonardo DiCaprio gespeeld wordt in de film Catch me if you can.

De meest prominente deelnemers zijn de Russen Alexander Grisjtsjoek, Peter Svidler en Alexander Morozevitsj, maar niemand is zwak in de hoofdgroep. In de eerste ronde wist Grisjtsjoek aan bord 1 tegen de kampioen van Oezbekistan Sergej Zagrebelnij ternauwernood met remise te ontsnappen en toen de volgende dag Morozevitsj aan hetzelfde bord verloor van de achttienjarige Merab Gagoenasjvili uit Georgië, werd die ongeluksplek de `Bermudadriehoek van de favorieten' genoemd.

Wit Gagoenasjvili-zwart Morozevitsj

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 a7-a6 5. a2-a4 e7-e6 6. Lc1-g5 a6-a5 7. e2-e3 Lf8-e7 8. Lf1-d3 Pb8-d7 9. 0-0 0-0 10. Dd1-e2 d5xc4 11. Ld3xc4 Pf6-d5 12. Lg5-f4 Ambitieus gespeeld. Wit laat zijn loper ruilen en zijn pionnenstelling verzwakken, maar hij krijgt een zware greep op het centrum. 12...Pd5xf4 13. e3xf4 Pd7-b6 14. Lc4-b3 Pb6-d5 15. g2-g3 f7-f5 Zo wint zwart wat ruimte en hij verhindert voorgoed wits opmars f4-f5, maar de nadelen van de zet – verzwakking van e5 en e6 – springen voorlopig meer in het oog. 16. Tf1-e1 Le7-f6 17. Ta1-d1 Lc8-d7 18. Pf3-e5 Tf8-e8 19. Pc3-a2 Te8-e7 20. Pa2-c1 Ld7-e8 21. Pc1-d3 h7-h6 22. h2-h4 Kg8-h7 Hier blijkt de koning later niet goed te staan. 23. Pd3-c5 b7-b6 24. Pc5-d3 Ta8-c8 25. h4-h5 Tc8-c7 26. Lb3-c2 c6-c5 27. d4xc5 b6xc5 28. g3-g4 c5-c4 29. Pd3-c1 Kh7-g8 Dat ligt voor de hand, maar met 29...Db8 – aangegeven door commentator Sergej Sjipov – had zwart zich waarschijnlijk beter kunnen verdedigen. 30. gxf5 Pxf4 is dan in orde voor zwart, zowel na 31. fxe6+ Kg8 32. De4 Ph3+ gevolgd door 33...Pg5 als na 31. Dxg4 Dxb2, en 30. Lxf5+ exf5 31. Txd5 is ook niets bijzonders voor wit. 30. g4xf5 Dd8-c8 Na 30...exf5 heeft wit 31. Df3 Tc5 32. b3 c3 33. b4 axb4 34. Lb3 31. f5xe6 Pd5xf4 32. De2-g4

Mmkmimlm

mMdMdMaM

MmMmGcMa

aMmMBMmG

GmgmMbKm

mMmMmMmM

MAImMAMm

mMBJDMFM

32...Pf4xe6 De beste kans was nog het dameoffer 32...Dxe6 33. Lf5 Dxe5, al staat wit na 34. Txe5 Lxe5 35. Td8 beter. 33. Lc2-f5 Het begin van een reeks penningen en tegenpenningen. 33...Tc7-c5 Zwart zoekt vergeefs naar een verdediging, aanleiding voor Sjipov om `een oude Chinese filosoof' te citeren: ,,Het is moeilijk om een zwarte kat in een donkere kamer te vinden, vooral als die er niet is.'' 34. Td1-d6 Dc8-c7 35. Lf5xe6+ Kg8-f8 36. Dg4-d4 Tc5xe5 37. Te1xe5 Le8xh5 38. Te5-f5 Te7-f7 39. Dd4-d5 Lh5-g6 40. Dd5-a8+ Zwart gaf op.