BEDWANTSMANNETJE BEVRUCHT MAAGDELIJK VROUWTJE LANGDURIGER

Mannetjes van de bedwants (Cimex lectularius) bevruchten vrouwtjes door hun penis als een injectienaald door de chitinewand van het onderlichaam van het vrouwtjes te steken. Daarna lozen ze sperma in haar buikholte. Maar voor ze dat doen voelen de mannetjes eerst met speciale orgaantjes op hun penis of het vrouwtje daarvoor al met een ander mannetje heeft gepaard. Als dat het geval is, copuleren ze maar kort. Ze sparen waardevol sperma uit als een ander hen voor was. (online publicatie, Proceedings of the Royal Society B).

Evolutiebiologen Michael Siva-Jothy en Alistair Stutt van de University of Sheffield zien in dit bizarre seksleven van de bedwants een model voor spermacompetitie. Het is een praktijkvoorbeeld van de eerder door evolutiebiologen geopperde theorie dat wanneer een mannetje bij een bevruchting minder kans maakt de vader te worden, hij minder geneigd zal zijn veel te investeren (in spermaproductie).

De vrouwelijke bedwants heeft wel een normale `vagina', maar die blijft ongebruikt. Het mannetje steekt zijn penis door de wand van haar onderlichaam ter hoogte van een groefje in het pantser. Deze uitzonderlijke paringswijze noemen biologen ook wel traumatic insemination. Het sperma komt terecht in een door een membraan omhuld orgaantje en blijft daar circa 4 uur aanwezig. Via het bloed verplaatsen de zaadcellen zich naar een aparte spermaopslagorgaantjes, van waaruit ze verder gaan naar de eileiders om de eitjes te bevruchten.

Onder de elektronenmicroscoop is zichtbaar dat het mannelijke geslachtsorgaan bedekt is met tientallen kleine papillen, die volgens Siva-Jothy en Stutt dienen als chemoreceptoren. Via deze zintuigen komen de mannetjes concurrend sperma op het spoor. Met maagdelijke vrouwtjes, waarbij een mannetje geen spermasporen waarneemt, paart een bedwantsmannetje langer, waardoor hij ook meer sperma afzet.