`Aarde mag niet vernietigd worden'

Naarmate een oorlog tegen Irak dichterbij komt, wordt het debat erover heviger. In een serie interviews vandaag W. Thoomes (71), vredesactivist sinds 1961.

,,Mijn eerste demonstratie was Ban de bom, op Tweede Paasdag 1961. Ik denk dat er ongeveer duizend mensen meededen. We demonstreerden tegen de atoombom. In die tijd zei niemand daar iets over. Alleen Bakker van de CPN, maar daar werd niet naar geluisterd.

,,Een paar jaar eerder was ik pacifist geworden. Ik was in dienst geweest, zelfs twee keer op herhaling. Maar rond mijn dertigste besloot ik dat ik niemand wilde doodschieten, en ben ik alsnog gewetensbezwaarde geworden. Ik kom uit de humanistische hoek, ik ben jarenlang lid van de PSP geweest. GroenLinks vind ik geen actiepartij, een jaar geleden ben ik lid geworden van de SP.

,,Na de atoombom kwam Vietnam. Ik herinner me een demonstratie uit het begin van de oorlog, toen waren er meer politiemensen dan demonstranten. Maar midden jaren zeventig, tegen het einde van de oorlog, was er een demonstratie in Utrecht met 12.000 deelnemers. Geweldig! Zelfs Marga Klompé van de KVP liep mee.

,,Mijn echtgenote gaat altijd mee. Soms is ze ziek, maar in principe gaan we samen.

,,In de jaren tachtig was ik in Woensdrecht en Havelte, en natuurlijk bij de grote demonstraties van '81 en '83. In Woensdrecht zat ik niet in het actiekamp, daar was ik toen al iets te oud voor, maar ik heb wel meegedaan met de maandelijkse blokkades tegen de kruisraketten.

,,Ik heb altijd veel tijd besteed aan vredeswerk, ik zat in besturen van vredesorganisaties. Dat kon naast mijn werk als directeur van het Utrechts Monumentenfonds. Ik heb ook nog twee natuurwinkels opgezet. Milieu vind ik ook belangrijk.

,,Toen de Muur viel en de kruisraketten wegbleven, was iedereen wel een beetje in verwarring. Tijdens de Golfoorlog was ik twee keer per dag bij een wake, dat hebben we de hele oorlog volgehouden.

,,Demonstreren helpt, daar ben ik van overtuigd. De gedachten van de vredesbeweging sijpelen langzaam door. In 1961 was het ondenkbaar dat grote landen als Frankrijk en Duitsland zich tegen de oorlog zouden uitspreken.

,,Het is niet onplezierig om bij de Irak-demonstratie gelijkgestemden te treffen, maar een uitje is het niet. Het begint met al die toespraken op de Dam, daar hoor je allemaal dingen die je al weet. Dat is jammer, maar het kan niet anders, je moet nu eenmaal zeggen waar het om gaat. Voor mij gaat het om het wonder van onze kleine planeet. Dat wil ik niet vernietigd zien worden.''