Tafelen met A.F.Th.

Stokoude borrelnoten. Het moest maar eens gezegd worden. Niet zomaar wat belegen pinda's van een feestje gisteren, nee: stokoude borrelnootjes.

Arjan Peters bouwde zijn kritiek in de Volkskrant mooi op naar een climax. Een copieuze lunch is volgens hem `een uitzonderlijkheid in letterenland, waar boekpresentaties gemeenlijk worden omlijst door glazen lauw bier, hoofdpijnwijn en bakjes vol stokoude borrelnoten.' Zo krijg je als geheel vergeestelijkt literair verslaggever nooit wat vet op de botten.

Maandag was het wel even anders bij de boekpresentatie van A.F.Th. van der Heijden. Na zeven jaar kwam de auteur eindelijk met een nieuw boek en zijn uitgeverij organiseerde een perslunch in het Amstel Hotel. Een gepaste entourage, denk je dan, voor een vooraanstaand schrijver om een boek te lanceren.

Dat het een dik boek was lag bij A.F.Th. voor de hand. Geheel overdonderd daarentegen waren de aanwezigen door de overvloedige culinaire finesses van het eten. De menukaart was minstens zo populair als het gratis exemplaar van de roman. Misschien wilde men thuis zelf in de keuken aan de slag, maar allereerst wilde iedereen de namen van de gerechten in extenso over kunnen tikken om de lezer deelgenoot te maken van de `mayonaise van gegrilde rode paprika'. En van de `terrine van tarbot en gepofte aubergine'.

Minder aandacht ging er uit naar het boek en naar de woorden van de schrijver die, zoals de Volkskrant geïnspireerd meldde, de aanwezigen `een gepeperde toespraak' voorschotelde. A.F.Th. gispte collega-schrijvers die collega-schrijvers zoals hij gispen. Zonder dat onderlinge ouwewijvengetetter zou Nederland een wereldliteratuur kennen, stelde hij. Voor het ontbreken van een dwingend oorzakelijk verband tussen die twee fenomenen had hij zich bij voorbaat ingedekt door te zeggen dat hij `euforisch van de rioja' was.

Rioja. Het was het zoveelste steekwoord voor de fijnproever – die nu genoeg wist. NRC Handelsblad hielp het begrip een handje: het rundvlees was `precies goed gebakken' – dat zeg je opgelucht als je voor je Gauchos-steak zit. Er is niks mis met rioja, Albert Heijn doet er goede zaken mee, maar Donna Tartt wel eens rioja zien drinken?

Uit alles (de krantenverslagen, het interview bij Nova die avond) viel op te maken dat schrijvers in Nederland klein worden gehouden. Zelfs Van der Heijden. Een schrijver die al decennia in zijn eentje het gat vult achter de Grote Drie, die de Grote Vier, die de Grote Vijf zijn. Met bijna voortdurend boeken die de Vijf het nakijken gaven. Marquez is een Latijnse metaforenbouwer à la A.F.Th., Proust stopte al na één veeldelige reeks waarvan A.F.Th. veronderstelt nog wel een derde aan te kunnen. Zo moeten we het zien en niet zo petieterig, naijverig Hollands. Hoeveel sterren heeft dat Amstel Hotel nou helemaal? Nieuwe boeken zijn voortaan op te halen bij De Librije. Dat klinkt ook beter.