Nederlaag justitie in Clickfondszaak

Het Amsterdamse gerechtshof heeft het openbaar ministerie vanochtend niet ontvankelijk verklaard in de Clickfondszaak tegen drie voormalige medewerkers van beursbedrijf Strating Effecten. Het oordeelt daarmee in hoger beroep harder over de handelwijze van justitie dan de rechtbank en verbindt er grotere consequenties aan.

De uitspraak van het hof heeft waarschijnlijk gevolgen voor andere, nog lopende processen in de beursfraude-affaire, die in 1997 de financiële wereld schokte met de arrestatie van een aantal bekende beurshandelaren.

Het vanochtend uitgesproken arrest van het hof draait om een rechtshulpverzoek aan Zwitserland. Het openbaar ministerie (OM) wilde bij het begin van de beursfraudezaak in 1997 gegevens hebben uit de administratie van de in Zwitserland woonachtige Nederlandse vermogensbeheerder D. de Groot. Daarbij, zo is later gebleken, zijn grote fouten gemaakt. Zo staat in de Duitse tekst een drugsverdenking in verband met witwassen die niet met bewijzen wordt gestaafd. In de Nederlandse versie van het rechtshulpverzoek ontbreekt deze passage.

Het hof rekent het OM deze fout zwaar aan. Voormalig zaaksofficier H. de Graaff, tegenwoordig rechter in Haarlem, wordt ,,volstrekt onvoldoende controle'' bij het rechtshulpverzoek verweten. Volgens de rechters was er ,,geen enkel feitelijk aanknopingspunt'' voor de drugsverdenking. Als de Zwitsers dat hadden geweten, hadden zij ,,mogelijkerwijs geen uitvoering gegeven aan het rechtshulpverzoek'', aldus het hof. Advocaten hebben altijd vermoed dat het OM de drugsverdenking heeft gebruikt om het Zwitserse fiscale voorbehoud te omzeilen.

Een verkeerde interpretatie van het rechtshulpverzoek aan Zwitserland, zo oordeelt het hof, werd ,,in elk geval door enkelen die rechtstreeks bij het opstellen van het verzoek betrokken waren, ook daadwerkelijk beoogd''. Daarmee is ,,door de Nederlandse autoriteiten gehandeld met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte bij diens recht op een eerlijke behandeling van de zaak''. In andere Clickfondszaken heeft de Amsterdamse rechtbank nooit zo ver willen gaan als het gerechtshof nu. Wel verklaarde de rechtbank het OM niet ontvankelijk in de zaak tegen de directie van het voormalige effectenhuis Leemhuis en Van Loon. [Vervolg CLICKFONDS: pagina 13]

CLICKFONDS

Arrest heeft gevolg voor andere zaken

[Vervolg van pagina 1] De Zwitserse kwestie was daar maar een van de aspecten. In andere zaken heeft de `Clickfondskamer', de rechtbank die speciaal de beursfraudezaken afhandelt, altijd gezegd dat niet vaststaat dat de Zwitsers anders waren omgegaan met het rechtshulpverzoek als men de zaak op een andere manier had geïnterpreteerd. Ook heeft de rechtbank nooit opheldering willen vragen in Zwitserland zelf. De hogere rechter neemt nu een ander standpunt in.

Het arrest van het hof zal zeker een rol gaan spelen in de nog lopende strafzaak voor de Clickfondskamer tegen hoofdverdachte A. Strating. Het OM eiste in die zaak gisteren 18 maanden onvoorwaardelijk en een boete van 300.000 euro. Ook Strating stond in het gewraakte rechtshulpverzoek als een van de verdachten aangemerkt.

Het arrest kan verder gevolgen hebben voor de zaak tegen hoofdverdachte D. de Groot, die vorige maand nog werd veroordeeld. Met name in zijn zaak oordeelden de Zwitsers dat sprake zou zijn van het witwassen van drugsgelden, wat overigens nooit bewezen is. Die interpretatie werd door de Zwitsers gedaan op basis van de Duiste versie van het rechtshulpverzoek.

De Groot's zaak dient later in hoger beroep bij het hof. Als de zaken tegen zowel Strating als De Groot sneuvelen, is van het oorspronkelijke beursfraudecomplex weinig meer over. De enige veroordeling die nog overeind zou staan is dan in het feitencomplex tegen voormalig effectenhandelaar E. Swaab.

Het OM kwam deze zaak bij toeval op het spoor. Overigens dient ook de Swaab-zaak momenteel in beroep bij het hof.