Kloonslang in Artis

Een vrouwelijke tijgerpython in de Amsterdamse dierentuin Artis heeft zichzelf gekloond. Ze legde eieren met daarin jonge slangetjes die genetisch een exacte kopie van haarzelf waren. Dat hebben biologen van de Universiteit van Amsterdam vastgesteld aan de hand van DNA-onderzoek.

Het pythonvrouwtje zit al ruim vijf jaar alleen in een hok. De dierverzorgers waren ieder voorjaar weer verbaasd als de slang een broedsel van zo'n veertig flinke eieren legde. Dat doet zij alle jaren trouw. Maar er was al die tijd geen mannetje in de buurt geweest die haar had kunnen bevruchten. En toch kwamen er eieren, met in een kwart daarvan piepkleine jonge slangetjes.

Artis is nooit van plan geweest die eieren uit te laten broeden, want er was geen ruimte voor extra slangen in de dierentuin. Een volwassen tijgerpython wordt namelijk al gauw vier meter lang en weegt dan veertig kilo. Daarom koos de dierentuin altijd voor abortus.

Totdat Artis vorig jaar besloot om de mysterieuze eieren eens door de wetenschap te laten onderzoeken. De biologen van de Universiteit van Amsterdam maakten de eieren open en haalden daaruit het DNA, het erfelijk materiaal. Van de moederslang namen zij wat bloed af en ook uit de bloedcellen haalden zij het DNA. Vervolgens vergeleken zij het DNA van de jongen met dat van de moeder. Het DNA bleek precies hetzelfde. Dat was het bewijs dat de moederslang zichzelf had gekloond. Klonen hebben immers altijd exact hetzelfde DNA. Het zijn kopieën.

Maar nu waren de biologen verbaasd omdat de kloonslangetjes allemaal vrouwtjes waren. Want bij andere slangensoorten gebeurt het wel eens vaker dat een moederslang spontaan eieren gaat leggen, maar daaruit komen dan altijd mannetjes, zo leert de ervaring. En dit keer waren alle jonge slangen (die immers een exacte kopie van hun moeder waren) vrouwtjes! Het is voor het eerst dat zo iets bijzonders is waargenomen. De biologen gaan de resultaten van hun onderzoek dan ook publiceren in een vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift.

Ondertussen heeft de vrouwtjespython alweer een dikke buik. Het zal niet lang meer duren of ze zal opnieuw eieren gaan leggen. Zeer waarschijnlijk zijn dat weer natuurgetrouwe kopieën van haarzelf. Dit keer zal Artis een deel van de eieren wel uit laten komen. Met een paar andere dierentuinen zijn al afspraken gemaakt dat zij de jonge slangen willen hebben. De belangstelling is groot, want wie wil er nou niet zo'n bijzondere natuurlijke kloonslang hebben?

    • Sander Voormolen