Geluksbloemen

Al in januari verkopen banketbakkers hartvormige taartjes – Valentijnsdag wordt steeds populairder. Zelfs onder scholieren is de liefdesdag in zwang.

De rode rozen staan in een apart hokje aan de zijkant van de winkel. Om warm te blijven. De donkerrode Temptation-roos bij bloemenwinkel Klaas Timmer op de Amsterdamse bloemenmarkt kost twee euro. Twee weken geleden was dat nog de helft. En misschien is de roos vandaag nog duurder. ,,Ik betaal er op de veiling zelf al bijna vierenhalve gulden voor'', zegt bloemist Michael Saarloos, al dertig jaar in het vak.

Vandaag is het 14 februari, Valentijnsdag. En van alle mensen die zeggen dat die dag ze niks zegt en dat ze zeker niet meedoen aan dat commerciële, Amerikaanse gedoe, moet in elk geval een deel liegen. Tien jaar geleden bleek al uit een representatief onderzoek van bureau Trendbox dat de helft van de Nederlanders weleens een kaart of cadeautje heeft gestuurd, gegeven of gekregen op deze `liefdesdag'. En in die tien jaar is Valentijnsdag niet minder bekend geworden. Al in januari liggen de eerste hartvormige taartjes bij de banketbakker, bieden de luchtvaartmaatschappijen `love-trips' voor twee personen tegen driekwart van de prijs, stallen bloemisten speciaal gekweekte hartvormige vetplantjes uit, geeft kledingketen Zeeman 14 procent korting op dameslingerie en beginnen de prijzen van rode en roze bloemen langzaam te stijgen.

Trouwens, voor wie in deze tijden moeite heeft met Amerikaanse gebruiken, zo Amerikaans is Valentijnsdag niet eens. Het is niet zoals Haloween of de kerstman een klakkeloos overgenomen `vreemd gebruik', zegt John Helsloot van het Meertens instituut, dat onderzoek doet naar de Nederlandse taal en cultuur. Een Nederlander introduceerde de dag al in 1949 in Nederland. Een Nederlandse bloemist, bestuurslid van de Vereniging De Nederlandse Bloemisterij.

Net als nu, werd in die jaren het overgrote deel van de bloemen die Nederland produceert naar Amerika geëxporteerd. En zo rond de veertiende februari was de buitenlandse vraag zo groot, dat de bloemist het doodzonde vond dat er in Nederland niet ook zoiets bestond als `bloemendag' of `Valentijnsdag'. Ter promotie van de nieuwe feestdag, deelde de Vereniging een `nationaal Valentijnhuldeblijk' uit aan mensen die zich verdienstelijk maakten voor de samenleving.

Wie of wat Valentijn precies is, heeft de bloemist zelf waarschijnlijk ook niet geweten. Er bestaat wel een heilige met de naam Sint-Valentijn, er bestaan er zelfs twee. De een was priester in Rome, de ander bisschop van Terni. En ze werden allebei in de derde eeuw op 14 februari gedood. Maar in hun levensgeschiedenis is, weer volgens het Meertens instituut, geen enkel aanknopingspunt te vinden voor de gebruiken rond deze dag. De bloemenbranche bedacht toen broeder Valentijn, een middeleeuwse monnik in een Italiaans klooster die geluksbloemen kweekte in zijn kloostertuin die hij dan weer aan verliefde stelletjes gaf.

De opzet van de bloemistenbranche is aardig gelukt. Volgens de Vereniging van Bloemenveilingen in Nederland stijgt de omzet in de week van Valentijn met ruim 25 procent tot 90 miljoen euro. Niet slecht, maar het háált het niet bij Moederdag. Voor die dag hebben telers speciale, computergestuurde programma's om bloemen precies rond die dag op hun mooist en dus duurst af te leveren.

Dat Valentijnsdag meer en meer een `liefdesdag' wordt, is wel uit Amerika overgewaaid. In plaats van bloemen, kun je ook kleine cadeautjes geven of een kaart sturen. Vooral onder middelbareschoolmeisjes zou dat heel populair zijn, denken de onderzoekers van het Meertens instituut.

Anne Struiksma (14) is een middelbareschoolmeisje, ze zit in de derde klas vwo van de openbare scholengemeenschap Wolfert van Borselen in Rotterdam. Op haar school heeft de leerlingenraad een apart lokaal gereserveerd waar leerlingen bloemen met een kaartje kunnen bestellen. Bloemen die met of zonder naam van de afzender in de klassen worden bezorgd. ,,Sommige meisjes houden wedstrijdjes. Een paar riepen al dagen geleden dat zij veertien rozen zouden krijgen.''

David Lemaire (15) zit in drie Atheneum van de Openbare Scholengemeenschap Buitenveldert. Hij heeft gespaard en is van plan zes rode rozen voor twee euro per stuk te kopen. Om aan meisjes te geven. Leuke, aardige en mooie meisjes. Rot voor de meisjes die vandaag niks krijgen. Best wel, vindt hij. Maar zo begrijp je wel weer waarom Valentijnsdag op sommige scholen een `meisjesding' wordt. Anne Struiksma: ,,Meisjes maken onderling afspraakjes. Als jij mij nou een roos stuurt, stuur ik er een aan jou.''

De kinderen van bloemist Michael Saarloos, acht en negen jaar oud, wilden dit jaar ook wat doen. ,,Mijn dochter geeft al haar vriendinnen een klein cadeautje. Mijn zoon weet het nog niet. Ik zeg: ik heb van die korte, rode roosjes. Die kun je aan de meisjes in je klas geven. Hij keek me aan of ik gek was geworden. Hij zegt: Pap, ik ga toch geen blóemen geven.''