`Wij willen echt geen Europees directoraat'

De Franse ambassadeur in Nederland ziet genoeg steun bij de Nederlandse bevolking voor het Franse standpunt inzake Irak. ,,Niet wij doorbraken de Europese eenheid.''

Geconcentreerd volgen enkele medewerkers via een beeldscherm in het gebouw van de Franse ambassade het Tweede Kamer-debat van gisteren over Irak. Daarbij halen sommige sprekers, inclusief minister van Buitenlandse Zaken De Hoop Scheffer, af en toe flink uit naar Frankrijk. Onbegrijpelijk noemen ze de opstelling van de Fransen, en van de Duitsers en de Belgen, om in de NAVO een voorstel te blokkeren voor militaire assistentie aan Turkije.

De Franse ambassadeur, Anne Gazeau-Secret, raakt door zulke kritiek niet van haar stuk. ,,Wij zijn op zichzelf helemaal niet tegen het verdedigen van Turkije`, zegt zij in haar werkkamer. ,,Als Turkije in nood verkeert, zullen wij de eersten zijn om te helpen.'' Maar volgens haar is dat nu helemaal niet aan de orde. Wel dreigt de diplomatie van de Veiligheidsraad hierdoor te worden doorkruist, meent de ambassadeur. ,,Door in dit stadium in NAVO-verband militaire hulp aan Turkije te verlenen en met militaire planning te starten, geef je een verkeerd signaal. Zo loop je onnodig vooruit op een besluit van de Veiligheidsraad van de VN'', stelt ze. ,,Dat is voor ons het enige legitieme internationale orgaan in de kwestie-Irak. Anders dan de NAVO kan dat namens de hele internationale gemeenschap, inclusief de Arabieren, besluiten nemen.''

Hoewel u militaire pressie afwijst, heeft Frankrijk zelf intussen een vliegdekschip naar de Golf gestuurd? Is dat geen pressie?

,,Het klopt dat het vliegdekschip Charles de Gaulle naar de Oostelijke Middellandse Zee is gestuurd om drie weken te oefenen. Maar het is daar niet met een specifiek doel. Ook in Qatar en Saoedi-Arabië hebben we trouwens nog militaire presentie.''

Sluit u een militaire interventie tegen Saddam Hussein uit?

,,Nee, die mogelijkheid hebben we altijd, als allerlaatste optie, opengelaten, al vrezen we dat zo'n oorlog catastrofale gevolgen heeft voor de burgerbevolking en de stabiliteit in de regio. Het kan de tegenstellingen tussen de islamitische wereld en het Westen gevaarlijk aanwakkeren.''

Keurt u het af dat Nederland als eerste wel al Patriot-luchtafweersystemen naar Turkije besloot te sturen?

,,Wij hebben daar niets op tegen. Het is volkomen legitiem dat Nederland zoiets op bilaterale basis doet. Het gaat ook om beperktere hulp dan in NAVO-verband. Daar betreft het niet alleen Patriots maar ook AWACS-vliegtuigen en specifieke bescherming voor Amerikaanse troepen.''

De Hoop Scheffer hekelde de gezamenlijke verklaringen over Irak van Frankrijk, Duitsland en Rusland. Volgens hem had u eerst binnen de EU moeten proberen het eens te worden.

,,Het is heel eenvoudig. Wij hebben op het ogenblik extra veel contact met Duitsland omdat dat nu voorzitter is van de Veiligheidsraad. Rusland is, net als wij, permanent lid van de Veiligheidsraad. Toen president Poetin eerst in Berlijn en daarna in Parijs was, bleken we het er alledrie over eens dat er meer tijd voor de VN-inspecteurs in Irak en meer inspecties moeten zijn. Wie waren trouwens degenen die het eerst de eenheid in Europa over Irak doorbraken? Niet wij, maar de acht Europese regeringsleiders die een brief met een steunbetuiging aan de Amerikaanse president Bush stuurden in tegenstelling tot wat twee dagen eerder in Brussel door de vijftien ministers van Buitenlandse Zaken was besloten. Terecht wilde ook premier Balkenende die brief niet tekenen omdat die de verdeeldheid in Europa accentueerde.''

Ziet u ook politieke vrienden in Nederland over `Irak'?

,,Het ontbreekt ons allerminst aan medestanders. Ik las net een artikel waarin oud-premier Van Agt zich in onze lijn over Irak uitliet. Maar ook de PvdA, GroenLinks, de SP en de jongeren van het CDA zitten dicht bij ons standpunt. En uit opiniepeilingen blijkt dat ook een groot deel van de Nederlandse bevolking onze mening deelt.''

Er is de laatste tijd ook in Nederland veel kritiek op de manier waarop de Frans-Duitse tandem opereert.

,,Het is ons er niet om begonnen een directoraat over Europa te vestigen. Toen ik hier twee jaar geleden arriveerde, klaagden velen dat de Frans-Duitse as te weinig initiatieven ontplooide. Nu is weer het verwijt dat die te veel doet. Ik geloof dat het goed voor iedereen is, ook voor de Nederlanders, wanneer de samenwerking tussen Frankrijk en Duitsland gesmeerd loopt.''

Vindt u dat het Nederlandse buitenlandse beleid `continentaler' is geworden?

,,Nederland heeft terecht altijd geprobeerd op goede voet met Berlijn, Londen en Parijs te blijven. Daarnaast zijn de betrekkingen met de Verenigde Staten altijd erg belangrijk voor u geweest. Het is nog te vroeg om te zeggen in hoeverre de uitbreiding van de EU dat zal veranderen. Maar je kunt niet van een `oud' en een `nieuw' Europa spreken, zoals de Amerikaanse minister Rumsfeld deed. We leven allemaal in het oude Europa met zijn rijke historie. Daar kunnen we trots op zijn. Maar vergeet intussen nooit dat u samen met ons en vier anderen tot de zes oprichters van de EU behoorde. Dat schept nog altijd een belangrijke band en een bijzondere verantwoordelijkheid.''