Catalanen schreeuwen om aandacht en steun van Europa

Demonstratie

Tienduizenden Catalanen trotseerden donderdag de Brusselse kou voor een onafhankelijkheidsmars.

Mensen zwaaien met de Catalaanse vlag tijdens een pro-onafhankelijkheidsdemonstratie in Brussel. Foto Dirk Waem/Belga

„Hij doet maar wat hij wil.” Dat is de onverschillige toon waarop de Spaanse premier Mariano Rajoy reageert op de manoeuvres van de Catalaanse separatist Carles Puigdemont.

Al anderhalve maand probeert Puigdemont in Brussel, waar hij na zijn afzetting als premier van Catalonië onderdak vond, de Europese politiek warm te maken voor zijn zaak. Maar ook in de Brusselse EU-wijk heerst onverschilligheid. Over de Catalaanse kwestie wordt door de Europese instellingen gezwegen.

„Zien jullie het dan niet, of wíllen jullie het niet zien? Rajoy is een corrupte gangster.” Carlos Sabate is met de bus vanuit het Catalaanse Manresa naar Brussel gereisd om mee te lopen in de grote protestmars voor de onafhankelijkheid van Catalonië. „Ik heb twintig uur in de bus gezeten”, zegt Sabate. „Om Puigdemont te steunen. Hij is onze man, een gróte kerel.”

Kinderen mee

Donderdagochtend is het bomvol in het Brusselse Jubelpark, op een steenworp afstand van Europese Commissie en Raad. ‘EU Word Wakker’, wordt er gescandeerd.

Families – kinderen en de hond mee – zijn speciaal naar de Europese hoofdstad gereisd. Catalaanse vlaggen en gele mutsen, poncho’s en sjaals kleuren de Brusselse straten. ‘De Catalaanse crisis is een Europese crisis’ staat op folders die in de mars worden uitgedeeld. Want „Europa moet nu eindelijk naar ons luisteren”, zegt Teresa Bulnes.

Ze is met tien vriendinnen gekomen, met twee campers. „Koud? Nee. We hebben de warmte van Catalonië in onze harten.” Ze wil dat de EU erop toeziet dat Puigdemont veilig kan terugkeren naar Catalonië. Dat de Spaanse regering intussen het Europees opsporingsbevel tegen Puigdemont heeft ingetrokken, maakte haar alleen maar nog wantrouwiger. „Wij weten hier allemaal één ding zeker: zodra Puigdemont thuiskomt, zetten ze hem achter de tralies.” Achter haar passeert een groep Catalanen met een voor de gelegenheid in elkaar geknutselde ‘cel’ vol gele ballonnen, symbool voor de opgesloten Catalaanse ministers.

De Catalanen krijgen openlijke steun uit Vlaamse hoek. „Waarom mogen de Catalanen niet zélf beslissen over hun politieke toekomst,” zegt europarlementariër Mark Demesmaeker in de Vlaamse media. Zijn Vlaams-nationalistische partij N-VA streeft op termijn naar een onafhankelijke republiek Vlaanderen. Demesmaeker heeft er geen begrip voor dat de Catalaanse kwestie „een taboe blijft bij de Europese instellingen”.

Kamers beschikbaar

Sommige Vlamingen hebben daags voor de mars kamers beschikbaar gesteld aan Catalanen die te laat waren met het boeken van een hotelkamer. Een deel van de demonstranten verblijft noodgedwongen ver buiten de stad, alle Brusselse hotels zijn overvol geboekt.

Dan klinkt plots oorverdovend gejuich, als in de lucht een politiehelikopter laag blijft hangen. „We worden geteld!”

Niet veel later maakt de politie een schatting bekend: 45.000. Het gebeurt zelden, zo’n massa op de been vanuit een EU-lidstaat, met spandoeken die oproepen tot het vrijlaten van ‘politieke gevangenen’ en die smeken om het ‘einde van de Spaanse dictatuur’.

Een maand geleden waren het tweehonderd brullende Catalaanse burgemeesters die op de stoep voor de EU-gebouwen om aandacht schreeuwden. De EU reageerde niet. Blijft het ook vandaag weer bij rumoer en spektakel?

Het is goed dat de mars „in zo’n positieve sfeer verloopt”, zegt de tweede man van de Europese Commissie Frans Timmermans. Maar hij herhaalt het bekende standpunt: „Dit blijft een interne, Spaanse kwestie. Er is geen noodzaak voor de EU zich daar in te mengen, want de Spaanse grondwettelijke democratie functioneert in lijn met de waarden van de EU.”

En dus verhuizen veel Catalanen in de namiddag naar het Brusselse kunstencentrum La Tentation. De eerste biertjes – uiteraard van Catalaanse bodem – worden geopend. Het is toch al te laat om nog de weg op te gaan, terug naar Catalonië.