Schröder: vreedzame ontwapening van Irak

Bondskanselier Gerhard Schröder heeft vanochtend in de Bondsdag een vurig pleidooi gehouden voor vreedzame ontwapening van Irak. ,,Er bestaat een vreedzaam alternatief en wij vechten ervoor om dat te realiseren'', aldus Schröder. ,,Het kan toch niet verkeerd zijn om voor de kleinste kans op vrede uitzonderlijk veel moeite te doen.''

In een bij vlagen tumultueus debat verdedigde Schröder uitdrukkelijk het Frans-Duits-Russische voorstel om de wapeninspecties te intensiveren en Irak onder een permanent controleregime van de VN te brengen. De contouren van zo'n aanpak zijn gisteren door de Franse regering bij de VN in New York in omloop gebracht, maar werden door Amerikaanse functionarissen onmiddellijk terzijde geschoven. Schröder maakte ook nog eens duidelijk dat zijn `nee' tegen oorlog nog steeds geldt.

De SPD-kanselier bediende zich vanochtend van een voor zijn doen uitzonderlijk pacifistisch getinte retoriek. ,,De belangrijkste taak van internationale politiek is het voorkomen van oorlog. Geen enkel veiligheidsconcept mag ertoe leiden dat oorlog wordt opgevat als politiek met andere middelen.'' Het VN-Handvest, stelde Schröder, is er niet om het recht van de sterkste te onderbouwen, maar onderstreept de sterkte van het recht. De Duitse kiezer heeft deze regering, aldus Schröder, een mandaat verschaft dat als ,,moed voor vrede'' omschreven kan worden. ,,Exact aan dat mandaat zullen we ons houden.''

Schröder onderstreepte in zijn toespraak dat Duitsland een grote bijdrage levert aan internationale militaire operaties en daaraan het recht op een eigen mening ontleent. De jaarlijkse uitgaven voor internationale vredesoperaties zijn sinds 1998 van 200 miljoen euro gestegen tot 2 miljard euro nu. Afgelopen maandag nam Duitsland samen met Nederland de leiding op zich van de vredesmissie in Afghanistan, waar 2.500 Duitse soldaten zijn gestationeerd. In de afgelopen vijf jaar hebben in totaal 100.000 Duitse soldaten aan missies in het buitenland deelgenomen. Er zijn maar weinig NAVO-landen die presteren wat wij presteren, concludeerde Schröder, ,,dat mag men niet vergeten''.

Wie een dergelijke krachtsinspanning levert heeft ook het recht, aldus de kanselier, om er een afwijkende mening op na te houden. Schröder wees nog eens op het gevaar dat een oorlog in Irak de internationale alliantie tegen het terrorisme ondermijnt, een vredesproces tussen Israël en de Palestijnen kan dwarsbomen en eventuele hervormingen evenals de bereidheid tot dialoog in fundamentalistisch islamitische landen zal afremmen.

Ook wees hij op de verschillende behandelingen die Noord-Korea en Irak ten deel vallen. Noord-Korea heeft een dictator, kan hoogstwaarschijnlijk ABC-wapens produceren en heeft VN-wapeninspecteurs de deur gewezen. ,,Dat land worden gesprekken aangeboden om tot een vreedzame oplossing te komen.'' En kijk nu eens naar Irak, zei Schroder ,,en daar zit mijn probleem. Irak heeft beslist geen kernwapen en ook geen langeafstandsraketten.'' De productie van biologische en chemische wapens door Irak moet door middel van inspecties onmogelijk worden gemaakt.

Harde woorden had de kanselier paraat voor de oppositie van liberalen en christen-democraten. CDU en CSU maakten volgens Schröder deel uit van een verbond van voorstanders van oorlog, een ,,coalitie van willigen''. Daarmee zou de oppositie ook de Frans-Duitse samenwerking op het spel zetten, die Schröder als noodzakelijk en onontkoombaar omschreef.

CDU-voorzitter Angela Merkel stelde daarop dat Schröder met zijn uitdrukkelijke weigering een VN-resolutie te steunen die militair ingrijpen legitimeert ,,een oorlog juist waarschijnlijker heeft gemaakt''. Door het Duitse stemgedrag in de Veiligheidsraad al bij voorbaat vast te leggen heeft Schröder Duitsland in een situatie van ,,diplomatieke gewichtsloosheid'' gebracht. Merkel omschreef Schröder als een door ,,ambitie verblinde amateur'' die heel subtiel het anti-Amerikanisme aanwakkert en het land grote schade berokkent.

Merkel onderstreepte nog eens dat voor de christen-democraten geweld als laatste optie gerechtvaardigd is. ,,We mogen geweld niet uitsluiten'', aldus Merkel, ,,omdat Saddam Hussein anders geen millimeter zal bewegen.'' Ze noemde het schandalig dat Schröder probeerde de christen-democraten als aanstokers tot oorlog af te schilderen. ,,Dat laat zien hoezeer u onder druk staat.''

    • Michel Kerres