`Saddam Hussein moet licht aandoen'

Hieronder volgt een deel van de inleiding die minister De Hoop Scheffer van Buitenlandse Zaken gisteren hield tijdens het debat in de Tweede Kamer over Irak.

Minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken): ,,Ik begin met het luid en duidelijk uitspreken van de stelling dat de Nederlandse regering weigert zich neer te leggen bij de onvermijdelijkheid van oorlog. Iedere politicus, ieder mens zou je kunnen zeggen, dient zich in dit soort zaken van oorlog en vrede tot het alleruiterste in te spannen, tot de laatste centimeter, en dat zal de Nederlandse regering ook doen – om te voorkomen dat het zal moeten komen tot militair geweld. [...]

,,Wij mogen niet vergeten waar de bewijslast ligt, als wij praten over ontwapening. Die bewijslast ligt niet bij de inspecteurs, noch bij de Veiligheidsraad, die bewijslast ligt bij Saddam Hussein, de wrede dictator, één van de ernstigste mensenrechtenschenders ter wereld. [...]

Op hem, en op niemand anders, ligt de bewijslast om de wereldgemeenschap te tonen dat het hem ernst is met de ontwapening. Diezelfde wereldgemeenschap stelt zich dan de vraag [...] een vraag die wij ons allemaal ten diepste moeten stellen, ook een bestuurder, ook een Kamerlid en ook een minister, een vraag van een hoog moreel-ethisch gehalte, namelijk wat je als wereldgemeenschap doet met dictators die over massavernietigingswapens beschikken en die uiteindelijk niet luisteren naar die wereldgemeenschap. Ben je dus bereid om als allerlaatste middel, als ultimum remedium dan ook wat de wereldgemeenschap vraagt militair af te dwingen?

,,Daarop is het antwoord van de Nederlandse regering bevestigend, hoezeer wij ook tot de laatste centimeter zullen gaan om dat te voorkomen. Daar hebben we echter wel de combinatie van diplomatieke en militaire druk voor nodig. Het laatste zeg ik met grote nadruk. Ik houd de geachte afgevaardigden voor, met name de grote critici uit de fracties van de SP en GroenLinks, dat als je die weg als ultimum remedium niet wilt gaan, je nu al een doodlopende straat inloopt. Die straat loopt dood. Het kan korter of langer duren, maar de straat loopt dood. Saddam Hussein weet dat ook. Saddam Hussein had nooit de kleine bewegingen gemaakt die hij heeft gemaakt – Blix zegt overigens dat die te klein zijn – als die combinatie van politieke, maar vooral ook militaire druk hem niet letterlijk op zijn nek had gezeten. Saddam Hussein had een en ander anders nooit aanvaard. [...]

,,Het rapport van de heer Blix van twee weken geleden was uiterst kritisch. Hij vroeg zich af waar het Antrax is, waar het VX-gas is en waar de chemische raketkoppen zijn. [...] Die vragen moet Saddam Hussein beantwoorden. Dat is het doel van de wapeninspecteurs. Zij hoeven niet met een zaklantaarn in Irak rond te lopen om in de eerste de beste schuur of bunker te kijken. Neen, Saddam Hussein moet het licht aandoen. Het antwoord op die vraag zal in belangrijke mate worden gegeven wanneer de heren Blix en ElBaradei aanstaande vrijdag zullen rapporteren. Dat is een uiterst belangrijk moment. Dat rapport moet in de Kamer, maar ook door de Nederlandse regering en door alle regeringen binnen EU-, NAVO- en VN-verband uiterst zorgvuldig worden gewogen.

,,Ik vind dat, als wij het VN-spoor beschouwen, als wij resolutie 1441 beschouwen, als wij ons rekenschap geven van datgene wat van Saddam Hussein wordt gevraagd door de Veiligheidsraad, wij die lijn consistent moeten blijven volhouden. Dat is de reden dat ik namens de regering niet enthousiast reageerde toen ik van de Duitse minister van Defensie, de heer Struck, hoorde dat er alternatieve voorstellen zouden worden ontwikkeld - ik zeg het heel voorzichtig - die afweken van die lijn. [...]

,,Je kunt daar inhoudelijke debatten over voeren, maar deze voorstellen hebben wel een inconsequentie in zich, namelijk dat Saddam Hussein ziet dat er op dit punt als gevolg van de houding van een aantal landen binnen de EU, later via een verklaring met Rusland, nog grotere barsten ontstaan in de eensgezindheid van de Europese Unie. De consequentie daarvan is, gezien het feit dat er vier leden van de EU in de Veiligheidsraad zitten, twee permanent en twee niet-permanent, dat de Veiligheidsraad ook eerder het risico loopt op grotere dan geringere verdeeldheid.

[...]

De NAVO is op dit moment door het verzet van enige landen niet in staat om te voldoen aan een van de basisbehoeften waar dat bondgenootschap in moet voorzien en dat is het in defensieve zin bijstaan van een bondgenoot, die daarom vraagt. Dat is teleurstellend en triest, maar het is niet het einde van de NAVO. Het fundament dat onder de NAVO ligt, dient stevig genoeg te zijn om dit soort grote moeilijkheden te overwinnen, maar ook dit is weer in de richting van die man in Bagdad een volstrekt verkeerd teken.''