PvdA en Patriots

DE FRACTIE van de Partij van de Arbeid heeft zich gisteren in de Tweede Kamer per motie gekeerd tegen het besluit van de regering om Patriot-raketten aan Turkije toe te zeggen. Dat is een belangrijk politiek feit. Als het om risicovolle militaire operaties in het buitenland gaat, is niet alleen een `gewone' Kamermeerderheid van belang, maar moet er een zo breed mogelijk draagvlak worden nagestreefd. Vastgesteld kan worden dat de PvdA, tweede parij van het land en kandidaat-regeringspartij, niet bij die meerderheid zit.

Natuurlijk kan beweerd worden dat het bij het besluit voor het sturen van Patriot-raketten om een procedurele discussie gaat. Dat was althans de indruk die de PvdA-fractie gisteren trachtte te vestigen tijdens het spoeddebat over deze zaak in de Tweede Kamer. De PvdA is niet tegen het principe, maar tegen de ,,timing'' van het besluit, zoals in de motie werd gesteld. Hierbij wordt gerefereerd aan het verscheurende debat dat momenteel binnen de NAVO wordt gevoerd, waar Duitsland, Frankrijk en België zich keren tegen acties van het bondgenootschap die als voorbereiding op een oorlog zouden kunnen worden uitgelegd. De vraag is of de levering van defensieve Patriot-rakketten waarom Turkije heeft verzocht, onder die noemer kan worden gebracht. De Nederlandse regering heeft die vraag met het inwilligen van het Turkse verzoek negatief beantwoord. Het is te betreuren dat de PvdA zich daarbij niet heeft aangesloten.

DE PVDA BEROEPT zich nu op de procedure, maar de vraag is of er niet sprake is van een dieper liggend sentiment. Het standpunt van de PvdA inzake de kwestie Irak is er na de onheldere gang van zaken van de afgelopen dagen in elk geval niet helderder op geworden. De uitlatingen in het openbaar van PvdA-leider Bos afgelopen vrijdagavond en van buitenlandwoordvoerder Koenders afgelopen zondag wezen in de richting van steun voor het kabinetsbesluit om Patriots naar Turkije te sturen. Beiden hadden het toen over een defensieve maatregel. Daar kijken zij dus nu anders tegen aan. Materieel hoeft het allemaal weinig te betekenen. Het is heel goed mogelijk dat na morgen, wanneer de Veiligheidsraad het nieuwste rapport van wapeninspecteur Blix krijgt voorgelegd, er een nieuwe fase intreedt waarbij het sturen van Patriots wel past binnen de NAVO-lijn. Daarmee zou dan ook het binnenlands-politieke incident zijn opgelost. Maar zo eenvoudig kan politiek niet worden bedreven.

DE PVDA stond gisteren voor een principiële keuze. Het dringende beroep van minister De Hoop Scheffer (CDA, Buitenlandse Zaken) om de regering in deze zaak te steunen, heeft de PvdA genegeerd. Bij een voor Nederland zeker gezien de discussie in de NAVO zeer richtinggevend besluit heeft de PvdA afgehaakt. Het zegt veel over het verantwoordelijkheidsgevoel van een aspirant-regeringspartij.