Kobus L., handelaar in drugs, eerder vrij

De veroordeelde drugshandelaar Kobus L. komt in november vervroegd vrij. Dat heeft de voorzieningenrechter in Den Haag gisteren besloten.

De straf van L. wordt daarmee met 7,5 maand bekort. L. vroeg maandag tijdens een kort geding om onmiddelijke invrijheidsstelling. Hij kwam tot dat verzoek omdat hij volgens het Europese Hof voor de Rechten van de Mens jarenlang inhumaan en mensonwaardig is behandeld in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught. Als genoegdoening hiervoor wilde L. dat hij de rest van zijn gevangenisstraf niet meer hoeft uit te zitten.

De Rotterdammer is veroordeeld tot vijftien jaar cel wegens grootschalige drugshandel. Hij zou oorspronkelijk in juni 2004 op vrije voeten komen. De drugshandelaar verbleef ruim zes jaar in de strengste gevangenis van Nederland. Hij werd uiteindelijk in januari 2001 naar een inrichting met een milder regime overgeplaatst.

Het Europese Hof heeft er bezwaar tegen dat L. al die jaren wekelijks is onderworpen aan vernederende visitaties. Daarbij moest hij zich uitkleden en inspecties van alle lichaamsopeningen ondergaan. Het hof keurt deze visitaties in combinatie met de overige veiligheids- en controlemaatregelen af.

Direct na de uitspraak van het Europese Hof op 4 februari vroeg de advocaat van L. om de onmiddellijke invrijheidstelling van zijn cliënt bij het ministerie van Justitie. Het departement wees dit verzoek af, omdat de wet volgens minister Donner van Justitie hier geen mogelijkheid voor geeft.

Volgens voorzieningenrechter H. Hofhuis kan L. wel degelijk op deze manier aanspraak op rechtsherstel maken. Hij vindt dat het schenden van de rechten van de veroordeelde drugshandelaar een vermindering van de duur van de gevangenisstraf rechtvaardigt, met een periode van 10 procent van het aantal dagen dat L. aan het regime van de EBI is onderworpen.

Kobus L. heeft in het verleden herhaaldelijk vergeefs geprotesteerd tegen zijn detentie in de EBI. Hij belandde daar, omdat hij als zeer vluchtgevaarlijk werd beschouwd. Aangezien het ministerie daar telkens nieuwe aanwijzingen over binnenkreeg, liep L's verblijf in de EBI uit tot een recordperiode van zes jaar. Inmiddels is de dagelijkse praktijk in de EBI aangepast. De visitaties vinden nu plaats net zoals in andere gevangenissen gebruikelijk is.

Advocaat S. Franken van Kobus L. reageerde na de uitspraak gematigd positief. ,,Ik ben blij dat de rechter heeft onderkend dat mijn cliënt recht heeft op deze vorm van rechtsherstel. Ik had echter gevraagd om L. direct vrij te laten. Dat is helaas niet gelukt.''

Volgens de Tilburgse jurist Piet Hein van Kempen bewijst de uitspraak dat rechtsherstel in Nederland niet goed is geregeld. Hij hoopt morgen op dit onderwerp te promoveren. ,,In het strafrecht bestaat er geen regeling voor L. om schadevergoeding te eisen nu het Europese Hof zijn behandeling in de EBI in Vught als inhumaan heeft bestempeld.''