Het is elk jaar raak met het suikerfeest

Elk jaar tijdens het suikerfeest en het offerfeest komen Marokkaanse jongens rellen trappen in grote Amsterdamse bioscopen. Geweldsfilms gelden inmiddels als `risicofilm'.

Aan de film ligt het niet, zegt een verkoopster achter de popcornbalie van het Amsterdamse bioscoopcomplex Pathé de Munt. De film

8 Mile die hier momenteel draait is inderdaad een goedaardige Hollywoodproductie over een witte jongen (de populaire rapper Eminem) uit een woonwagenkamp die beter kan rappen dan de zwarte jongens in het getto. De gevestigde orde wordt geen moment expliciet aangevallen. Maar 8 Mile trekt jongeren. En dinsdagavond trok-ie tachtig Marokkaanse jongens die lol kwamen trappen. Het was het islamitische offerfeest.

Ze gooiden met blikjes door de zaal, scholden personeel uit en zijn, ten slotte, voortijdig de bioscoop uit gezet. De politie moest het personeel daarbij helpen omdat sommige jongens weigerden te vertrekken. Op straat, vlakbij de Munt, hebben ze nog twee uur geprobeerd politieagenten uit de tent te lokken. Eén jongen van 15 is gearresteerd.

Gisteren, een avond na de onrust, liepen er zes bomen van bewakers door de reusachtige ruimte van de Munt. Bij de deur weigeren ze groepjes jongeren. Iedereen, zoals een bewaker zegt, ,,van wie duidelijk is dat ze niet alleen komen om een film te zien''. Dat is een tijdelijke maatregel, bedoeld om weer even duidelijk te maken wie hier de baas is. Sinds een paar jaar staan de ingehuurde bewakers wel elke zaterdagavond met zijn tweeën in de Amsterdamse Pathétheaters City, Arena en de Munt om de orde te handhaven. Maar voor een doodgewone dinsdagavond waren ze niet gevraagd.

Terwijl ze die dinsdag problemen hadden kunnen verwachten, zeggen ze achteraf bij bioscoopconcern Pathé. ,,Het is elk jaar raak met het suikerfeest en het offerfeest'', zegt Lauge Nielsen, directeur van Pathé Nederland. ,,Het zijn Marokkaanse pubers die zich afzetten tegen de regels. Ze vinden het normaal om te roepen en te bellen tijdens de voorstelling.'' Hij betreurt het. Ook een meisje achter de popcorn zegt: ,,Leuk is het niet om te zeggen maar eigenlijk vrezen we elk jaar die feesten. We weten dat er jongens zullen komen om de boel te verpesten. Je wilt niet weten welke taal wij op zo'n avond naar het hoofd geslingerd krijgen.''

Het boekje Nederland Wereldland meldt: ,,Het offerfeest is vooral een feest van geven en goede daden. Delen met anderen is een echt islamitisch gebruik, maar op deze dag wordt er nog eens extra de nadruk op gelegd. Het offerfeest is na het suikerfeest de belangrijkste feestdag van het islamitisch jaar.''

Overlast is ook steevast te verwachten bij elke film die groepen jongeren trekt, zegt Nielsen. Als `risicofilm' geldt elke film met een popster of veel geweld.

Wat vooral frappeert is hoe brutaal de jongeren zijn, vindt Nielsen. Zo is een aantal jongens dat dinsdagavond wegens relschopperij is weggestuurd, gisteren bij de bioscoop verschenen om het geld terug te vragen voor de kaartjes. Ze hadden de voorstelling immers niet mogen uitzitten. Nielsen: ,,Ze denken dat het hun récht is om te doen wat ze willen tijdens de voorstelling. Omdat wij hen, wegens overlast, eruit zetten, vinden ze dat we hun rechten aantasten.'' Pathé heeft het bedrag niet terugbetaald. Andere bezoekers, die de dupe waren van de overlast, krijgen dat wel, plus een extra vrijkaartje.

Het Pathéconcern (theaters in zeven steden) heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in beveiliging. ,,Dat hoort nu bij de bedrijfsvoering net als schoonmaakkosten'', zegt Nielsen. Pathé overlegt met gemeente en politie over meer maatregelen. Eén bioscoop, op het A. Allebéplein in Slotervaart dat epicentrum was van de rellen van Marokkaanse jongens in 1998, is om redenen van overlast zelfs zes maanden eerder gesloten dan gepland.

In Helmond of Groningen zijn bewakers overbodig, zegt Nielsen, daar is het bioscooppubliek rustig. ,,Het is typisch Randstad.'' Hoewel, Pathé is een Frans bedrijf en in Frankrijk, zegt Nielsen, hebben Pathé-bioscopen dezelfde problemen met jonge Algerijnse bezoekers. ,,Ook zij zetten zich af tegen de regels.''