Het is de schuld van 't kapitaal

Heeft u nog een dubbeltje voor een berooide belegger?

In de jubelende jaren negentig konden topmanagers en aandeelhouders geen genoeg krijgen van gewaagde miljardenovernames die de winst en de beurskoers moesten opstuwen. Nu staan zijn zij platzak in de rij voor een schuldsanering.

Automatiseringsbedrijf Getronics laat via een sanering rond obligaties voor honderden miljoenen euro aan schuld verdwijnen. Daarvoor in de plaats komen niet honderden miljoenen, maar miljarden nieuwe aandelen. Op obligaties moet het bedrijf rente betalen, aandelen krijgen alleen dividend bij voldoende winst. Obligaties moeten na een paar jaar weer worden afgelost, aandelenkapitaal nooit.

Het gevolg van een schuldsanering: bestaande aandeelhouders worden weggevaagd. Bij Getronics houden zij samen straks nog 3,5 procent van het kapitaal. Werknemers moeten vrezen voor een nieuwe ontslagronde. Maar de aandelenopties van de (nieuwe) topman gaan opeens groeien en bloeien. Een schuldsanering kost een paar centen, maar dan heeft de baas ook wat.

Neem datacommunicatiebedrijf Versatel, dat vorig jaar voor 1,7 miljard euro schulden wegwerkte. Versatel-topman R. Raithatha kreeg dit jaar op 6 januari vijf miljoen aandelenopties. Dat zijn rechten om tegen een vooraf vastgestelde prijs aandelen van de werkgever te kopen. Als de beurskoers boven de uitoefenprijs van de opties stijgt, wordt het optieprogramma profijtelijk.

De opties van Raithatha hebben drie uitoefenprijzen: 30, 50 en 75 eurocent. De beurskoers van Versatel brak vorige week na gunstig nieuws door de 50 cent. Het profijt op tweederde van de opties is binnen bereik.

Is Versatel een uitzondering? Nee. Supermarktketen Laurus voerde in juli samen met zijn banken en de Franse concurrent Casino een ingrijpende schuldsanering door om een dreigend technisch bankroet te voorkomen. De nieuwe bestuursvoorzitter J. Bruijniks kreeg met ingang van 1 september 524.500 aandelenopties. Zijn uitoefenprijs is 97 eurocent, de koers is nu 1,06 euro.

KPN brak eind 2001 alle records voor een schuldsanering met een mammoetuitgifte van nieuwe aandelen ter waarde van 5 miljard euro. Toen werd ook bekend dat de nieuwe chef, voormalig commissaris en TPG-topman A. Scheepbouwer, bijna 1,6 miljoen opties op aandelen KPN had gekregen. Zijn uitoefenprijs: 3,99 euro per stuk. De koers van KPN is nu een dikke zes euro.

Het leven aan de top zit vol tegenstrijdigheden. De schuld van de een is de optiewinst van de ander.