Franse regering negeert parlement

Ter bescherming van de democratie heeft de Franse regering gisteren het `kernwapen' van grondwetsartikel 49, paragraaf 3 ingezet en daarvan is juist de democratie het eerste slachtoffer. De oppositie is luidkeels te hoop gelopen tegen het door de regering ingezette machtsmiddel, na al eerder luidruchtig geprotesteerd te hebben tegen het omstreden wetsontwerp.

Aanleiding tot `de eerste grote fout' van de regering van Jean-Pierre Raffarin is een wetsontwerp ter hervorming van de kieswet. De regering wil kleine, en met name het extreem-rechtse Front National, weren door de invoering van een forse kiesdrempel. In de praktijk kunnen alleen president Jacques Chiracs UMP ter rechterzijde en de Parti Socialiste ter linkerzijde daaraan voldoen.

Het verzet in de Assemblée, bestaande uit alle linkse partijen en het centrum-rechtse UDF, diende ongeveer dertienduizend amendementen tegen de `electorale staatsgreep' in, waardoor het onderwerp de politieke agenda maandenlang dreigde te bepalen. Daarom kwam de regering na de ministerraad, voorgezeten door president Jacques Chirac. met de reactie ,,haar verantwoordelijkheid te nemen'' op grond van `49.3'.

Dit grondwetsartikel, wel een `legislatief kernwapen' genoemd, biedt de mogelijkheid een wet van kracht te verklaren zonder parlementaire behandeling. De geschokte oppositie hekelt nu niet alleen een `een moord op de democratie' maar ook `op de volksvertegenwoordiging'. Voor socialistisch oud-minister Jean Glavany zijn `Chirac [...] en zijn vriendenclub bereid tot alles als ze eenmaal de macht hebben'. Oud-minister Laurent Fabius legde de initialen UMP uit als `un maximum de pouvoir', `zoveel mogelijk macht'. Smalend wordt er verwezen naar het imago van premier Raffarin als `man van de dialoog', door hemzelf zorgvuldig gekoesterd. Zelfs binnen de UMP wordt kritisch gereageerd, omdat `juist een hervorming van de kieswet op een zekere concensus binnen alle politieke partijen moet berusten'. Dagblad Libération ziet een ,,kloof tussen de vraag naar democratie van de [...] samenleving en het benepen, kleingeestige antwoord van regerend rechts'. Dagblad Le Monde schrijft bitter dat president Chirac weigert zich te plooien naar het Amerikaanse `recht van de sterkste' in de kwestie-Irak, maar dat hij niet schroomt dat recht zelf toe te passen.