ABN Amro hervindt aloude zelfvertrouwen

ABN Amro durft aan overnames te denken in een onguur economisch klimaat, gesterkt door meevallende resultaten.

`Superieure rendementen', `een sterke performance' en `heel erg trots'. Het zelfvertrouwen bij ABN Amro straalde vanochtend van de bankiers af. Ondanks het slechte economische klimaat kon bestuursvoorzitter Rijkman Groenink de resultaten presenteren op een zelfverzekerde manier waar de bankiers van ABN Amro zo bekend om staan.

Terwijl Duitse en Zwitserse collega's in de verliezen duiken kan ABN Amro ,,met een aardige beurs'' dit jaar eens rustig om zich heen gaan kijken wat er met dat geld te doen is. Volgens de topman van ABN Amro heeft de bank bewezen dat het ook in slechte tijden in staat is om geld te verdienen, ,,goed geld''. ,,Er zijn niet veel banken die ons kunnen nazeggen dat zij over 2002 een winststijging hebben gerealiseerd.'' En ook als Groenink kijkt naar de omvang van de voorzieningen die moeten worden getroffen voor mogelijke wanbetalers ,,scoren we heel erg comfortabel''in vergelijking met buitenlandse banken.

Groenink kan in het ongure economische klimaat op overnames speculeren omdat de bank het afgelopen jaar veel vooruitgang boekte. De kosten ten opzichte van de opbrengsten zijn gedaald, het incasseringsvermogen van de bank is verbeterd en de verliezen bij zakenbankieren lijken tot het verleden te behoren. In het laatste kwartaal van 2002 knalde de belangrijkste solvabiliteitsnorm van de bank – het eigen vermogen afgezet tegen de activa – van 7,0 naar 7,48 procent. Dat is veel in bankenland.

Doordat de financiële gezondheid van ABN Amro boven verwachting verbeterde is er ,,ruimte op de balans'' onstaan. ABN Amro kan weer eens denken aan groeien in plaats van steeds te krimpen. De totale baten van 18,3 miljard euro liggen nog altijd onder het niveau van 2000. Dat het concern het bedrijfsresultaat naar een record van 5,5 miljard wist te tillen is vooral te danken aan een consequent doorgevoerde en ingrijpende sanering.

Zo zijn het afgelopen jaar duizenden banen geschrapt. Voor het eerst zijn daarvan nu de financiële `lusten' te zien. Met zakenbankieren wordt nog verlies geleden, maar de rode cijfers zijn te overzien en voor een groot deel het gevolg van afwaarderingen van aandelenbelangen.

Bij het consumentenbankieren, nog steeds de belangrijkste winstmachine van ABN Amro, begint Nederland weer mee te tellen. Het consumentenbankieren in de Verenigde Staten levert nog altijd het meeste geld op (de helft van ABN's concernwinst, zie staatje), maar het Nederlandse bankbedrijf heeft vorig jaar een opmerkelijke rebound doorgemaakt. De voorheen zwak presterende retailbank zag zijn winst groeien met 40 procent.

ABN Amro profiteert hierbij vooral van de zware reorganisatie van het kantorennetwerk dat in 2001 werd ingezet. Eind vorig jaar was al 85 procent van personeel, dat zich heeft opgegeven voor vrijwillig vertrek, opgestapt. In totaal gaat het om 5.352 voltijdsbanen die zijn verdwenen.

Pensioenen geven ABN Amro momenteel nog de meeste kopzorgen. Het is het eerste jaar dat ABN Amro overstapt op een Amerikaanse verslaggevingstechniek als het om pensioenen gaat. Dat mag van de Nederlandse wetgever zolang het bedrijf in kwestie maar een Amerikaanse notering heeft. Net als Philips houdt ABN Amro ook rekening met verwachte salarisstijgingen van het personeel bij de vaststelling van de pensioenverplichtingen.

Volgens pensioendeskundige Jan Holla van KPMG biedt het Amerikaanse systeem de mogelijkheid om een eventueel pensioentekort uit te smeren over de resterende diensttijd van de werknemers. ABN Amro heeft zo'n tekort door een negatief beleggingsresultaat. Dat kost het concern in het vierde kwartaal 374 miljoen euro. De overstap naar de nieuwe boekhoudmethode zorgde door de ,,conservatievere methode'' al voor een last van 430 miljoen. Tezamen zorgen de pensioen over 2002 voor een schadepost van 805 miljoen euro. Dat is niet gering, afgezet tegen een jaarwinst van 2,2 miljard. Grote meevaller voor ABN Amro is dat deze lasten rechtstreeks van het eigen vermogen worden afgetrokken en het resultaat niet aantasten. In het verleden, in de goede tijden, profiteerde ABN Amro daarentegen wel van de weelde bij het pensioenfonds.